ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (1878-1966)

κείμενο: NIKOΛAOΣ TPIΨIANOΣ

Ο Φιλόλογος Kωνσταντίνος Σταυρόπουλος ως λαογράφος

H ζωή του 

Γεννήθηκε στην Κυδωνιά (Ζηλίστα) Ναυπακτίας το 1878. Ήταν μέλος πολύτεκνης οικογένειας. Τελείωσε το Γυμνάσιο στο Αγρίνιο. Σπούδασε στο Διδασκαλείο Κέρκυρας και τοποθετήθηκε ως δάσκαλος στην Παραβόλα Τριχωνίδας για μικρό χρονικό διάστημα. Κατόπιν έφυγε για την Αθήνα, όπου σπούδασε φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αμέσως μετά πολέμησε στους Βαλκανικούς πολέμους. Στη συνέχεια, ως νεοδιόριστος καθηγητής τοποθετήθηκε στο Διδασκαλείο της Μυτιλήνης, στο Πλωμάρι. Μετά ήλθε στην Αθήνα και εργάστηκε με απόσπαση στην Ακαδημία Αθηνών, στο Κέντρο Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής Γλώσσης. Το 1936 υπηρέτησε ως καθηγητής στο Θέρμο Τριχωνίδας. Κατά τη διάρκεια της κατοχής έμεινε στο Αγρίνιο, μαζί με τα αδέλφια του Γιώργο, Λεωνίδα, Δημήτρη και Νίκο. Μετά την απελευθέρωση έφυγε για την Αθήνα, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του, το Μάρτιο του 1966. Η ταφή του έγινε στο Αγρίνιο. 
Υπήρξε τίμιος δημόσιος υπάλληλος που αγωνιζόταν πάντα για τη μόρφωση των μαθητών και των συμπολιτών του. Η συντροφιά του ήταν άνθρωποι των γραμμάτων. 

Το έργο του

  1. Γλωσσικόν υλικόν συλλεγέν εις Ναυπακτίαν, Φθιώτιδα και Φωκίδα, 1927, Ιστορικόν Λεξικόν Α. Α., χφο αρ. 446, σχ. 8ο, σσ. 196. 
    Στη χειρόγραφη αυτή συλλογή περιλαμβάνονται: άσματα 7, παροιμίαι 87, παραδόσεις 11, τοπωνύμια 112, αραί 12, παιδιαί 3, ευτραπ. διηγ. 2 και ειδήσεις περί δικαίου, κοινων. Οργανώσεως, δημ. Ιατρικής, λαογραφικά και ποικίλα γλωσσικά.
  2. Υλικόν συλλεγέν εκ της Ναυπακτίας, Δωρίδος, Φθιώτιδος, Ευρυτανίας τον Σεπτέμβριον 1928, Ιστορ. Λεξ., χφο αρ. 455, 8ο, σσ. 41 και
  3. Ο κεκρυμμένος θησαυρός των Λαϊκών παραδόσεων, Αθήναι 1953.

Ο κεκρυμμένος θησαυρός των Λαϊκών παραδόσεων


Οι δύο τελευταίες παράγραφοι του προλόγου του συγγραφέα είναι αρκετά διαφωτιστικές για την επιλογή του τίτλου του βιβλίου. Αποτελούν την κατακλείδα ενός σύντομου θεωρητικού κειμένου για τις λαϊκές παραδόσεις των Ελλήνων. Ας αφήσουμε όμως τον ίδιο το συλλογέα να μιλήσει: 

Ο τίτλος του βιβλίου μου, είναι «Ο κεκρυμμένος θησαυρός των λαϊκών παραδόσεων». Θησαυρός μεν, διότι είναι πάμπολλαι αι λαϊκαί παραδόσεις· κεκρυμμένος δε, διότι όλοι τας λέγουν τας παραδόσεις, αλλά τας αγνοούν· είναι τρόπον τινά υπό την επιφάνειαν κρυμμέναι και εγώ τας φανερώνω. 

Αι λαϊκαί παραδόσεις είναι η ζωντανή ιστορία μας, είναι το συναισθάνεσθαι, ο τρόπος του διανοείσθαι, αυτός ο νεώτερος πολιτισμός μας. Όσο περισσότερο γνωρίζομε την ιστορία μας, τόσο περισσότερο αγαπάμε την πατρίδα μας, την Ελλάδα, ήτις έδωκε τα φώτα και τον πολιτισμόν σ’ όλον τον κόσμο
?. 

Στην αρχή του προλόγου συσχετίζει δύο νεότερα έθιμα, το τάισμα της βρύσης και το νόμισμα του νεκρού, με τα αντίστοιχα αρχαία, των προσφορών στην Κρηναία θεά και των πορθμείων του Χάρωνος. Στηριζόμενος στα δύο αυτά δείγματα λαϊκών παραδόσεων, αφήνει να διαφανεί παρακάτω ο σκοπός της συγκεκριμένης συλλογής, η ανατροπή των ισχυρισμών του Φαλμεράυερ, δηλαδή η απόδειξη της καταγωγής των νεότερων από τους αρχαίους Έλληνες: 

Τα ανωτέρω, ως και πολλαί άλλαι παραδόσεις, παρ’ όλας τας αντιξόους και σκληράς περιστάσεις, που διήλθεν η Ελλάς διά μέσου των αιώνων, είναι αψευδείς μάρτυρες της καταγωγής μας από τους αρχαίους Έλληνας, παρά τους ισχυρισμούς του μισέλληνος Γερμανού Φαλμεράϊερ και άλλων ομοίων του, ότι εις τους σημερινούς Έλληνας δεν ρέει αίμα ελληνικόν από τους αρχαίους προγόνους μας – χωρίς ο ανωτέρω φιλόσοφος να λάβη υπ’ όψιν του την ιστορικήν αλήθειαν, ότι άλλους μεν εξ αυτών εξεδιώξαμεν, άλλους τους αφομοιώσαμεν και άλλους, όπως τους Ρωμαίους, τους υπετάξαμεν πνευματικώς ².

Όπως βλέπετε, πιστεύομεν εν πολλοίς τα αυτά, με τους προγόνους μας, έχομεν δε και τα ίδια χαρίσματα και ελαττώματα και συνεπώς είμεθα όχι απλώς απόγονοι, αλλά οι ίδιοι και απαράλλαχτοι οι αρχαίοι Έλληνες, εις πείσμα του Γερμανού Φαλμεράϊερ και των ομοίων του μισελλήνων, τον οποίον ημέτεροι και ξένοι κατεκεραύνωσαν διά τας δοξασίας του περί σημερινών Ελλήνων, ότι δεν είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και δεν ρέει επομένως αίμα των προγόνων εις τας φλέβας μας, επειδή διάφοροι βάρβαροι επέδραμον κατά της Ελλάδος. Είναι δε γνωστόν εκ της ιστορίας ότι άλλους μεν εκ των επιδρομέων τους ηναγκάσαμεν να υποχωρήσουν, άλλους δε, όπως τους Ρωμαίους, τους κατεκτήσαμεν πνευματικώς³. 

Συνεχίζοντας, αναφέρεται και στις πηγές των πληροφοριών, στις οποίες στηρίχτηκε η συλλογή των παραδόσεων: 
Ανάγκη δε να τονίσω ενταύθα, ότι πολλάς πληροφορίας μου τας έχω από γέροντας, οι οποίοι πάλιν τας είχον ακούσει από τους γονείς των ή και τους πάπους των. Π.χ. Την «νίλαν του Μάμαλη» (Ιμάμ Αλή) πασά, μου την διηγήθη, από το Παναιτώλιον αιωνόβιος γέρων Ιωάννης Μανδρούκας ή Μπαζώνης, τον δε γάμον του Μανώλη, ο από το Μεγάλο Δέντρο της Τριχωνίας επίσης αιωνόβιος τσοπάνος, Γιαννάκης Τσουραπούλης4

Προηγουμένως όμως δεν παραλείπει να επισημάνει και τη μέθοδο την οποία ακολούθησε επί είκοσι χρόνια για να συγκροτήσει τη συλλογή των παραδόσεων, δίνοντας και κάποιες συμβουλές σε κάθε μελλοντικό συλλογέα: 

Λοιπόν όχι μόνον αυτών, αλλά και άλλων εκατόν παραδόσεων και περισσοτέρων ακόμη, έχω κάμει συλλογήν εδώ και είκοσι χρόνια, χωρίς να λαμβάνω υπ’ όψιν μου κόπους, ουχί σπανίως δυο-τριών και κάποτε περισσοτέρων ωρών, μεταβαίνων εις διάφορα χωριά, κατά τας εορτάς, Κυριακάς, πανηγύρεις, στους γάμους, βαφτίσια, προς τον σκοπόν τούτον. 

Διά να ανοίξη όμως ο χωρικός το στόμα του και να σου διηγηθή πράγματα – σαν τα ανωτέρω – που δεν τον ενδιαφέρουν, πρέπει να έχης ιδιαίτερο κλειδί, δηλαδή πρέπει να είσαι πεπειραμένος, αλλοιώς αναχωρείς άπρακτος. Ώστε, όπως βλέπετε – «ου παντός πλειν εις Κόρινθον!». Πρέπει δε να ξέρης και να τα ελέγχης, διότι πολλαί είναι πλασταί και παραποιημέναι [...]
5

Αλλά και στην εισαγωγή του κεφαλαίου «Ο ΚΟΛΟΠΑΝΗΣ και το Υπερπέραν» αναφέρει τα εξής για τα «εργαλεία» της συλλογής – αγχέμαχα όπλα τα ονομάζει: 

Εις μίαν πανήγυριν της Μικρής Παλούκοβας, ενέσκηψεν από το πλησίον και απέναντι χωριό του – την Ζηλίστα – νυν Κυδωνιά, ο συγγραφεύς του παρόντος, πάνοπλος! Φέρων ως αγχέμαχα όπλα, ένα τετράδιον και ένα μολυβδοκόνδυλο φαμπρ νούμερο 2, καλώς εξυμμένον. Μετέβην εκεί, ως απεσταλμένος από το εν τη Ακαδημία των Αθηνών Ιστορικόν Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, εις το οποίον ήμην απεσπασμένος από το Υπουργείον Παιδείας, προς συλλογήν υλικού ήτοι παροιμιών, παροιμιωδών φράσεων – λέξεων, ανεκδότων – τραγουδιών, παραδόσεων, ηθών και εθίμων κλπ. λίαν χρησίμων διά το Λεξικόν και την Λαογραφίαν. Πάντα ταύτα εμφαίνουν του λαού τον τρόπον του διανοείσθαι και συναισθάνεσθαι, τον βαθμόν του πολιτισμού του και εν γένει παρουσιάζουν αυτόχρημα αυτήν την Ελληνικήν ψυχήν και το πνεύμα του εις όλας τας εκδηλώσεις του6

«Ο κεκρυμμένος θησαυρός των Λαϊκών παραδόσεων» παρόλο τον τίτλο του, περιλαμβάνει, όπως αναφέρεται στον πρόλογο, παροιμίες, ανέκδοτα, συλλογή από δημοτικά τραγούδια επί τουρκοκρατίας και δύο τουριστικά κεφάλαια. Στη συνέχεια, θα παρουσιάσουμε και θα εξετάσουμε συνοπτικά τα περιεχόμενα του βιβλίου κατά κατηγορίες λαογραφικού υλικού 7

Α. ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ

  1. ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
    • Τρεις λαϊκαί παροιμίαι μεταφυσικαί του Υπερπέραν!
      Η πρώτη: Κατ’ ήταν κι κάτ’ τόφαϊ
      Κι ανέμ’κι η καρμαλίδα τ’
      Η δευτέρα παροιμία: Κατάρα της μάνας.
      Να μην εύρ’ς στράτα κοντά μ’!
      Τρίτη παροιμία: Η Ψυχή αυτουνού θα πάη στα σκ... (σσ. 46-8).
    • Παροιμία: Η πονηρή η αλεπού πιάνεται κι απ’ τα τέσσερα! (σ. 53) 8.
    • Παροιμία. Τον ποντικό δεν τον χωρούσε η τρύπα του, κι’ αυτός έσερνε και κολοκ’θάκια! (σ. 117) 9.
    • Παροιμία. Έγινα μασκαράς των σκυλιών! (σ. 117) 10.
    • Λαϊκαί Παροιμίαι (4) (σσ. 118-9) 11.
    • Παροιμία... Παροιμία... Παροιμία... (σ. 119) 12.
    • Παροιμίαι (8) (σ. 120) 13.
    • Παροιμίαι (8) (σσ. 120-1) 14.
  2. ΓΝΩΜΙΚΑ
    • Γνωμικά – Αλλα αντ’ άλλων (σ. 48).
    • Αποφθέγματα – Γνωμικά (σσ. 48-9).
    • Λαϊκόν ρητόν (σ. 119).
  3. ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ
    • Κορόιδο – Παροιμιώδης φράσις Όποιος κοροϊδεύει – κοροϊδεύει τον άλλον(σ. 50).
    • Παροιμιώδης φράσις «Από σώγαμπρος καλύτερα!» (σ. 52).
    • Παροιμιώδης φράσις - τόφερε η κουβέντα (σσ. 63-4, στο κεφάλαιο Αι Νεράιδες).
    • Παροιμιώδης φράσις «Ούτε το διάβολο να ιδής, ούτε το σταυρό σ’ να κάμ’ς» (σσ. 65-6).
    • Παροιμιώδεις φράσεις εν είδει απειλής (για τα φίδια, σ. 72).
    • Παροιμιώδης φράσις «Ζώχο ζώχο έτρωγα, τα φίδια δεν φοβάμαι» (σ. 73).
    • Παροιμιώδης φράσις «Και μη χειρότερα!» (σσ. 76-7).
    • Παροιμιώδης φράσις «Όλα γίνονται, μονάχα του σπανού τα γένεια δεν γίνονται!» (σσ. 77-8).
    • Παροιμιώδης φράσις «Τον έγδαρε με το στουρνάρι!» (σσ. 82-5)
    • Η τύχη. Παροιμιώδης φράσις «Αν έχης τύχη διάβαινε και ριζικό καρτέρα» - Αυτός έχει βουνό τύχη! (σσ. 87-8).
    • Παροιμιώδης φράσις. «Ο παθός είναι και γιατρός» Η αδενοπάθεια – Η μεθύστρα – Οι χιονίστρες – Αι αμοιβάδες και η θεραπεία των15 (σσ. 93-101).
    • Παροιμιώδης φράσις «Μας κάνεις τον κόκορα!» (δηλαδή τον παλληκαρά) (σσ. 101-2) 16.
    • Παροιμιώδης φράσις Ο Χαμχούγιας (σσ. 102-3).
    • Παροιμιώδης φράσις «Κατά τον τοίχο το χορό» (σσ. 103-4).
    • Παροιμιώδης φράσις «Αυτός χρωστάει της Μιχαλούς» (σ. 106).
    • Παροιμιώδης φράσις – «Την έπαθε σαν το Μασούρα!» Ο Μασούρας – πρώτη εκδοχή (δευτέρα εκδοχή), (τρίτη εκδοχή), (τετάρτη εκδοχή) (σσ. 109-14).
    • Του Κουτρούλη το πανηγύρι (σσ. 116-7).
    • Παροιμιώδης φράσις Κάτι λάκκο έχ’ η φάβα (σσ.117-8).
    • Παροιμιώδης φράσις Κάτι τρέχ’ στα γύφτικα! (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Γανώθηκε μια γύφτισσα στη μύτη (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Λύσε με από τούτο το παλουκάκι και δέσε με στ’ άλλο (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Κατά μάνα – κατά τάτα κατά γυιό – και θυγατέρα. (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Ξάστερος ουρανός αστραπές δεν φοβάται (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Αυτός καλιγώνει τον ψύλλο! (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Τ’ αδέρφια όταν παντρευτούν, γειτόνοι γίνονται. (σ. 118).
    • Παροιμιώδης φράσις Εις γάμον εκλήθης, μη σάτρα – πάτρα (σ. 119).
    • Παροιμιώδης φράσις - Από κακοπληρωτή κι ένα σακκί άχυρο...! (σ. 119).
    • Παροιμιώδης φράσις - Είν’ αλάργα το σκοτάδι;
      Κλείσ’ τα μάτια να το ιδής!
       (σ. 120).
    • Παροιμιώδης φράσις – Σιγά σιγά τα τούμπανα, γιατ’ είν’ ο γάμος αρχοντικός. (σ. 120).

Β. ΜΥΘΟΙ


Σύγχρονοι Αισώπειοι μύθοι

  • Η αλεπού και ο κόκορας (κυρίως διδακτικός μύθος σσ. 51-3).
  • Η αλεπού και τα αγραπίδια (κυρίως διδακτικός μύθος σ. 53).
  • Ο αετός και ο τρυποφράχτης (μύθος ζώου σ. 88).

 

Γ. ΕΥΤΡΑΠΕΛΕΣ ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ


Ανέκδοτα της λαϊκής παραδόσεως

  • Ο παπάς και ο ... ψύλλος (σ. 56).
  • Ο παπάς και η γουρούνα (σσ. 56-7).
  • Λαϊκή παράδοσις – Ανέκδοτον Ζωγράφος και βλάχος (σ. 82).
  • Ανέκδοτον. – «Είσαι καθάπερ». (σσ. 88-9).
  • Ανέκδοτα. – «Το άγνωστον διά του αγνώστου! » (σ. 90).

 

Δ. ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ

  • Προλήψεις και δεισιδαιμονίαι – Η αναποδοφωτιά (σ. 65).
  • Περί όφεων. – Δεισιδαιμονίαι και προλήψεις. Η Έχιδνα κοινώς, Οχιά. Ο Οστρίτης. Ο Λουρίτης. Η Σαϊτούρα ή Ασπίς. Η Δεντρογαλιά. Το τυφλοκόνακο. Το κονάκι. Η μονομερίδα. Ο ελαφίτης – Τα λιόκρανα! Η Νεροφίδα. Ο Τυφλίτης. Ο Σαπίτης. Η Σαύρα. Η Βροχαλίδα (χαμαιλέων). Το φιδόκαμπσο (σσ. 67-72).
  • Το Παντζέχρι (σ. 72).

 

Ε. ΖΩΟΛΟΓΙΑ

 

  • Η Βύδρα και το με τρία πατώματα σπίτι της. (σσ. 73-4).

 

ΣΤ. ΚΑΤΑΡΕΣ

 

  • Κατάραι (σ. 118).

 

Ζ. ΛΑΪΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ

 

  • Σύγχρονοι προσφοραί και θυσίαι εις αρχαίους θεούς! Το τάισμα της βρύσης και το αμίλητο νερό στα μέρη της Ρούμελης (σ. 58).
  • Τα πορθμεία του Χάρωνος και αι σπονδαί εις τους χθονίους θεούς, τον Πλούτωνα και την Περσεφόνην (σ. 59).

 

Η. ΑΙΝΙΓΜΑ – ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

 

  • Περιηγηταί και τσοπάνος (σσ. 75-6).

 

Θ. ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ17

 

  • Ο αρχαίος θεός των αιγοπροβάτων ΠΑΝ και ο σημερινός θεός τούτων ΚΟΛΟΠΑΝΗΣ (σσ. 7-8).
  • Ο ΚΟΛΟΠΑΝΗΣ και το Υπερπέραν! (σσ. 14-8).
  • Τα Κοκκάλια (Τοποθεσία μάχης μεταξύ Αιτωλών και Γαλατών το 280 π.Χ. στο οροπέδιο της Οξυάς, σ. 24)18.
  • Του Μανώλη ο γάμος (σσ. 34-7).
  • Ο Τσαμ Καλόγηρος – Εθνικόν (Πώς δημιουργήθηκε το τοπωνύμιο Γραμμένη Οξυά, σσ. 38-45). 19
  • Η Γριβούλα (σσ. 49-50).
  • Οι Κραβαρίται και η νίλα του Μάμαλη. Ιμάμ – Αλής = Μάμαλης (σσ. 53-6, Ετυμολόγηση του ονόματος Κραβαρίτες). 20
  • Λαϊκή παράδοσις Ένα ανέκδοτον περί του Ζαχαριά, αρματωλού του Μωρηά (σσ. 59-60).
  • Οι Καλικάντζαροι – Καρκατζούλια και Πάγανα (σσ. 60-2).
  • Αι Νεράιδες (σσ. 62-4).
  • Οι βρυκόλακες ή βρουκόλακες (σσ. 64-5).
  • Υποχθόνιαι φωναί! (σ. 66).
  • Λαϊκή παράδοσις περί του Υπερπέραν! Φιλόσοφος ασκητής και καλόγηρος (σ. 75).
  • Ο σπανός και ο αντρειωμένος (σ. 78).
  • Πώς ένας Κεφαλλονίτης πήρε από την Κόλασι δώδεκα πεθαμένους και τους έβαλε στον Παράδεισο! (σσ. 78-81).
  • Ο Πάπας της Ρώμης και ο Κεφαλλωνίτης Γεράσιμος Πολυλάτος (σσ. 85-6).
  • Λαϊκή παράδοσις. – Το τίμιον ξύλον. (σσ. 90-1).
  • Λαϊκή παράδοσις (για το σιτάρι και το κριθάρι) (σσ. 91-2).
  • Γιατί η βρίζα δεν γίνεται λειτουργιά! (σσ. 92-3).
  • Ο Χριστός, ο διάβολος και ο γεωργός (σ. 93).
  • Λαϊκή παράδοσις Πώς η γυναίκα έσκασε το διάβολο (σσ. 104-5).
  • Το μοναστήρι της Τατάρνας ορμητήριον των κλεφτών και αρματωλών (σσ. 106-8).
  • Λαϊκή παράδοσις Ο ένας από τους συσταυρωθέντας ληστάς, ήτο ομογάλακτος με τον Ιησούν Χριστόν. Το γαλατόχορτο (σσ. 108-9).
  • Αι τρεις πατρικαί συμβουλαί (σσ. 114-6).
  • Λαϊκή παράδοσις Πρόγνωσις της βαρυχειμωνιάς υπό των βλαχοποιμένων (σ. 116).

 

Ι. ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

 

  • Τραγούδι του τραπεζιού (του Λεπενιώτη, αδελφού του Κατσαντώνη σσ. 9-10).
  • Τραγούδι Κατσαντωνέικο, του χορού τσάμικο (σ. 10).
  • Τραγούδι του τραπεζιού (Κατσαντωνέικο σσ. 10-1).
  • Καλαματιανός χορός: «Λελούδι της Μονεμβασιάς» (σ. 11).
  • Ο Κόρακας. Τραγούδι του τραπεζιού λίαν θρηνώδες (σσ. 11-2).
  • Κλέφτικο της Μαύρης Σκλαβιάς – του τραπεζιού. Ο πληγωμένος κλέφτης (σ. 12).
  • Ο Τσοπανάκος – Κλέφτικο του τραπεζιού (σσ. 12-3).
  • Ο τσοπανάκος – τραγούδι του χορού (σ. 13).
  • Το τραγούδι της Οξυάς (σσ. 22-4).
  • Κλέφτικο – Δροσούλα (σσ. 31-2).
  • Τραγούδι του τραπεζιού (σ. 32).
  • Η Γαργαλιώτισσα – του τραπεζιού (σσ. 32-3).
  • Τσάμικο – Το Μαργιολικό (σ. 33).
  • Η βλαχούλα – τσάμικο (σ. 33).
  • Δύο εκδοχές (παραλλαγές) του τραγουδιού των Σισμαναίων (σσ. 42-3).
  • Κλέφτικο – Του Zαχαριά (σ. 60).
  • Κλέφτικο (σσ. 107-8).
  • Ο Κίτσος (Δημοτικό τραγούδι του τραπεζιού) (σ. 121).
  • Δημοτικό τραγούδι – του τραπεζιού – παραπονιάρικο. Ο διακαής πόθος της γεροντικής ηλικίας. «Παληά μου χρόνια» (σ. 122).
  • Η Αρκαδιανή – του χορού – στα τρία (σ. 122).
  • Ο Δερβίσης – Κλέφτικο του τραπεζιού (σ. 122).
  • Η Βουργάρα – του χορού τσάμικο – επί τουρκοκρατίας (σσ. 122-3).
  • Βακχικά – Οι πόθοι του μεθύστακα! (σ. 123).
  • Ο Ντελή Βοριάς και οι σκλάβοι – (ο λεγόμενος απολυτός χορός – στα τρία βήματα) (σ. 123).
  • Ο Βλαχοθανάσης – αρματωλός του Ολύμπου. (του χορού – τσάμικο) (σ. 123).
  • Τρεις σταυραετοί – κλέφτικο – του τραπεζιού. (σ. 124).
  • Η κυρά Γιαννούλα Παληό τραγούδι του τραπεζιού – της τάβλας. (σ. 124).
  • Η απαγωγή της Κυρά – Φροσύνης (τσάμικο) (σσ. 124-5).
  • Παιδιά της Σαμαρίνας (σ. 125).
  • Το κάστρο του Μεσολογγίου (Και τα τρία είναι του τραπεζιού ή της τάβλας) (σ. 125).
  • Γληγόρης Λιακατζάς (σ. 126).
  • Του Τσόγκα η γυναίκα. (σ. 126).
  • Του Καραϊσκάκη – (του χορού – τσάμικο). (σ. 126).
  • (Το τραγούδι είναι του τραπεζιού – στο ρυθμό παληά μου χρόνια και καιροί). (σσ. 126-7).
  • Επί τω θανάτω του Καραϊσκάκη. – Μοιρολόγι. (σ. 127).
  • Ο θρήνος της Ρούμελης για τον θάνατον του Καραϊσκάκη. (σ. 128).
  • Σπαραξικάρδιον Δημοτικό τραγούδι. Επί τω θανάτω του μεγάλου φιλέλληνος Λόρδου Βύρωνος (σ. 128).


Οι χειρόγραφες συλλογές του Κ. Σταυρόπουλου: Γλωσσικόν υλικόν συλλεγέν εις Ναυπακτίαν, Φθιώτιδα και Φωκίδα και Υλικόν συλλεγέν εκ της Ναυπακτίας, Δωρίδος, Φθιώτιδος, Ευρυτανίας τον Σεπτέμβριον 1928, δεν κατέστη δυνατό να μελετηθούν, λόγω των ιδιαίτερα αυστηρών κανονισμών που εφαρμόζουν τα Ερευνητικά Κέντρα της Ακαδημίας Αθηνών, στις Βιβλιοθήκες των οποίων φυλάσσονται, για την φωτοτυπική αναπαραγωγή τους. 

SUMMARY

MAN OF LETTERS KONSTANTINOS STAVROPOULOS AS A FOLKLORIST



Konstantinos Stavropoulos (1878-1966) was a man of letters (a philologist), a teacher in primary and secondary schools, and a folklorist too. He worked also as an editor in the Editing Center of the Athens Academy New Greek Language Dictionary. Stavropoulos was the author of a book titled «The hidden treasure of (greek) popular traditions» [«O kekrymmenos thisavros ton laikon paradoseon»]. He made also two written by hand selections of greek linguistic material, titled: «Linguistic material selected in Nafpaktia, Fthiotis and Fokis» [«Glossikon ylikon syllegen eis Nafpaktian, Fthiotida ke Fokida»] and «Material selected from Nafpaktia, Doris, Fthiotis, Evrytania in September 1928» [«Ylikon syllegen ek tis Nafpaktias, Doridos, Fthiotidos, Evrytanias ton Septembrion 1928»].
In this study, efforts have been made to present the contents of the only book published by Konstantinos Stavropoulos and to categorise them according to the categories of Modern Greek Folklore, such as proverbs, traditions, fables, legends, superstitions, curses and traditional songs.

NICKOLAOS M. TRIPSIANOS


ΣHMEIΩΣH: Το κείμενο αυτό είναι παρμένο από τα Πρακτικά του Δ΄ Συμποσίου Nαυπακτιακής Λογοτεχνίας – Λόγιοι και Λογογράφοι Nαυπακτίας που έγινε στη Nαύπακτο (20-21-22 Oκτωβρίου 2000) και δημοσιεύθηκε στον IB΄ (2001) τόμο του περιοδικού «NAYΠAKTIAKA» της Eταιρείας Nαυπακτιακών Mελετών. 

 


 

 

 

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήσης σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα αποδέχεστε τους όρους μας. Όχι, θέλω να μάθω περισσότερα.