ΣTAYPOΓIANNOΠOYΛOΣ BAΣIΛEIOΣ (1904-1997)

 κείμενο: MAPIA ZIAMΠAPA

O Στρατηγός Βασίλειος Σταυρογιαννόπουλος ως λογοτέχνης

Ο Β. Σταυρογιαννόπουλος γεννήθηκε το 1904 στην Ελατόβρυση της ορεινής Ναυπακτίας, όπου τελείωσε το τετρατάξιο δημοτικό σχολείο και κατόπιν κατέβηκε στη Ναύπακτο, όπου και γράφτηκε ύστερα από εξετάσεις, στο Σχολαρχείο, όπως λεγόταν η τρίτη τάξη του Ελληνικού Σχολείου. Αφού ολοκλήρωσε τον κύκλο των μαθημάτων, κλήθηκε τον Απρίλιο του 1924 στο στρατό για την εκπλήρωση της στρατιωτικής του θητείας. Από τη στιγμή αυτή ξεκινά ο πρώτος μεγάλος κύκλος της ζωής αυτού του αξιόλογου ανθρώπου, της στρατιωτικής του δηλαδή σταδιοδρομίας.

Ξεκινώντας από τη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών αναδείχθηκε σε όλες τις κλίμακες της στρατιωτικής ιεραρχίας καταλαμβάνοντας όλα τα αξιώματα κατόπιν επιτυχών διαγωνισμών. Στη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας διετέλεσε Διοικητής στρατιωτικών τμημάτων, υπηρέτησε σε Επιτελικά Γραφεία μεγάλων Μονάδων, διετέλεσε Διευθυντής Τύπου και Ηθικής Αγωγής του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Διευθυντής του Ραδιοφωνικού Σταθμού Ενόπλων Δυνάμεων και Επιτελάρχης της Διεύθυνσης Πεζικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού.

Πέρα από τη θητεία του σε αυτές τις θέσεις ο Β. Σταυρογιαννόπουλος υπήρξε μάχιμος αξιωματικός με αξιόλογη πολεμική δράση κατά την περίοδο 1941-1949 με το βαθμό του Λοχαγού, ως Διοικητής Λόχου κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο και στη συνέχεια προσφέροντας τις υπηρεσίες του στην οργάνωση του Ε.Δ.Ε.Σ. Για την ανδρεία, που επέδειξε, του απονεμήθηκαν δεκαπέντε μετάλλια και παράσημα.

Επιπλέον χάρη στην ευρύτητα του πνεύματός του, τις γνώσεις και την εμπειρία του, διετέλεσε καθηγητής του μαθήματος «Τακτική Πεζικού» στις σχολές του Πυροβολικού και Μηχανικού, ενώ κατά την περίοδο 1941-1942 υπηρέτησε στο Γυμνάσιο Ναυπάκτου ως καθηγητής του μαθήματος Ηθική - Εθνική και Σωματική Αγωγή.

Τον Ιούλιο του 1964, κατόπιν αιτήσεως του, αποστρατεύθηκε με το βαθμό του υποστρατήγου.

Είναι φανερό ότι ο Β. Σταυρογιαννόπουλος, ο Σταυροβάσος, όπως ήθελε να τον αποκαλούν, με υψηλή συναίσθηση του καθήκοντος πρόσφερε με ανδρεία και αφοσίωση τις υπηρεσίες του στο πεδίο της μάχης και εκπλήρωσε με επιδεξιότητα μοναδική τα καθήκοντά του ως ανώτατος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού. Ο στρατηγός Σταυρογιαννόπουλος όμως υπήρξε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα και πέρα από τη λαμπρή στρατιωτική σταδιοδρομία του, επιδόθηκε στη Λογοτεχνία, την μεγάλη του αγάπη, όπως έλεγε, και χειρίστηκε τη γραφίδα με επιδεξιότητα αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο και αξιόλογο συγγραφικό και λογοτεχνικό έργο.

Η εντρύφησή του στους αρχαίους συγγραφείς και σε ιστορικές μελέτες αλλά και η προσωπική του πείρα συντέλεσαν στη διεύρυνση των πνευματικών του οριζόντων και τον βοήθησαν να επιδοθεί και ο ίδιος στη συγγραφή μελετών και άλλων λογοτεχνικών εργασιών, που βρίσκονται διάσπαρτες με τη μορφή άρθρων και διηγημάτων στον περιοδικό Τύπο αλλά και σε αυτοτελή βιβλία. Το μεγαλύτερο μέρος του συγγραφικού του έργου έχει δημοσιευθεί κυρίως σε Στρατιωτικές εφημερίδες και περιοδικά. Η συγγραφική του εργασία μπορεί να διακριθεί σε στρατιωτική, ιστορική και λογοτεχνική.

Αρθρα και μελέτες του που αναφέρονται κυρίως σε θέματα οργάνωσης, τακτικής και στρατηγικής περιέχονται σε τεύχη του περιοδικού, Γενική Eπιθεώρησις Στρατού, από το Σεπτέμβριο του 1952 ως και τον Ιούλιο του 1961 και στην εβδομαδιαία εφημερίδα Στρατιωτικά Nέα από το φύλλο 249 ως και το φύλλο 511. Πέρα από τα άρθρα και τις μελέτες του εξέδωσε και βιβλία με θέματα στρατιωτικής φύσης όπως: Ηθική Αγωγή και Γενικοί Κανονισμοί, Τακτικαί Σκέψεις, Τακτικά Προβλήματα, Μέση Ανατολή και Βόρειος Αφρική, Πολέμου Στρατηγήματα, Ιδιότητες του Αρχηγού και η Τέχνη να Διοικεί, Αέρα. Αέρα. Η πολεμική κραυγή των Ελλήνων.

Σε αυτό το μέρος του συγγραφικού του έργου παραθέτει τους προβληματισμούς, τις απόψεις, τις προτάσεις και τα συμπεράσματα, όπως αυτά προκύπτουν από την προσωπική του πείρα. Η στρατιωτική συγγραφική του εργασία είναι επιστέγασμα της πείρας που απέκτησε στα 39 χρόνια της ζωής του στο στρατό. 

Στην ιστορική συγγραφή του συγκαταλέγονται τα ακόλουθα βιβλία:

Η Ζωή της Κατοχής και τα Τάγματα Ασφαλείας, Ιστορία της Ναυπακτίας από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα, Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου, Πικρές Αναμνήσεις, Κράβαρα τα Περήφανα. Τα περισσότερα απ' αυτά, όπως είναι φανερό, αναφέρονται στην ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ναυπακτίας.

Συγκεκριμένα, το έργο του Ιστορία της Ναυπακτίας από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα, αποτελεί μια σημαντική και αξιόλογη προσπάθεια σύνθεσης και παρουσίασης της Ιστορίας της επαρχίας της Ναυπακτίας από τους αρχαίους μέχρι τους νεότερους χρόνους. Ο συγγραφέας, όπως αναφέρει στην εισαγωγή του βιβλίου, παρακινήθηκε να γράψει αυτό το έργο από την έλλειψη ενός αυτοτελούς ιστορικού βιβλίου, στο οποίο να μπορεί να καταφύγει κανείς και να αντλήσει πληροφορίες για την ιστορία της περιοχής. Μετά από πολύχρονη και κοπιώδη αναζήτηση και μελέτη των πλούσιων αλλά διάσπαρτων πηγών, ο συγγραφέας πραγματοποίησε το στόχο του, συνέθεσε και παρουσίασε κατά χρονολογική σειρά και με αντικειμενική κρίση τα σημαντικότερα γεγονότα που σφραγίζουν την ιστορία της περιοχής. Το βιβλίο αυτό κάλυψε ένα σημαντικό κενό στη βιβλιογραφία της περιοχής.

Στο βιβλίο Πικρές Αναμνήσεις ο συγγραφέας παραθέτει όσα διαδραματίστηκαν στη Ναυπακτία, την περίοδο 1941-1944. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, σύμφωνα με το συγγραφέα, ότι αναγράφεται είναι απόρροια της προσωπικής του αντίληψης . Έζησε τα γεγονότα και έπαιξε ο ίδιος ρόλο σε αυτά. Για την παράθεση των στοιχείων στηρίχθηκε στο προσωπικό του ημερολόγιο, της εποχής εκείνης, που αποτέλεσε τον πολύτιμο βοηθό της μνήμης του. Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το συγκεκριμένο βιβλίο δεν αποτελεί πλήρες ιστορικό έργο, γιατί περιορίζεται στην παρουσίαση μόνο των γεγονότων, που υπέπεσαν στην προσωπική του αντίληψη. Ο Γ. Αθάνας, που προλόγισε το βιβλίο επισημαίνει: «Δείγμα χαρακτηριστικό του τρόπου εργασίας του είναι και το παρόν έργον του "Πικρές Αναμνήσεις" περιόδου 1941-1944. Μοναδική πηγή τούτου είναι ο αυτός ο συγγραφεύς με την προσωπική του δράσι και εμπειρία. Δεν προσπάθησε να ερευνήσει άλλες πηγές, ούτε να δανειστεί ξένα στοιχεία. Περιορίστηκε στη μνήμη του και στην υποβοήθησί της από το προσωπικό του ημερολόγιο και από το περισωθέν μέρος του Αρχείου του. Όπου χρειάστηκε κάποια συμπλήρωσι με πληροφορίες έξωθεν φρόντισε να τις διασταυρώση ώστε να μην πέση θύμα ανακρίβειας. Αλλωστε, τα γεγονότα που αφηγείται τα έζησε κατά το πλείστον και ο ίδιος. Γι' αυτό και έχουν τον παλμό της βιωμένης ζωντάνιας. Μεθόδευσε και εδώ την εργασία του κατά τον καλύτερο τρόπο, κατέταξε την ύλη με πολλή επιμέλεια. Τα ένδεκα κεφάλαια του βιβλίου του διαδέχονται φυσιολογικά το ένα το άλλο και μεταδίδουν από την αρχή έως το τέλος αμείωτο ενδιαφέρον. Ο ίδιος ομολογεί ότι δεν επιχειρεί να γράψη πλήρη ιστορίαν. Απομνημονεύει όσα γεγονότα είχαν υποπέσει στη δική του αντίληψη χωρίς να ερευνήσει και την άλλη πλευρά του λόφου. Διατηρεί την αντικειμενικότητά του. Προσέχει πολύ στις κρίσεις του και τους χαρακτηρισμούς του. Επιθυμεί να παράσχη στον ιστορικό του μέλλοντος αυστηρώς ακριβή στοιχεία από τα διαδραματισθέντα στο στενό τομέα της δράσης του»?.

Το βιβλίο Κράβαρα τα Περήφανα εξέδωσε ο συγγραφέας παρακινούμενος από τα πικρά συναισθήματα που δοκίμαζε ο ίδιος, όντας Κραβαρίτης, ακούγοντας να αποδίδουν στους Κραβαρίτες χλευαστικούς χαρακτηρισμούς. Ο ίδιος αναφερόμενος στο σκοπό της συγκεκριμένης έκδοσης αναφέρει: «[..] Επειδή πίστευα πως και πολλοί από τους συμπατριώτες μου, θα δοκίμαζαν τα ίδια με μένα πικρά συναισθήματα ακούγοντας να τους αποκαλούν Κραβαρίτες κατά τρόπο χλευαστικό και έχοντας την πεποίθηση πως προσφέρω σε αυτούς υπηρεσία και γενικότερα στην ιδιαίτερη πατρίδα μας, έγραψα τη μικρή αυτή πραγματεία, που της έδωσα τον τίτλο ΚΡΑΒΑΡΑ ΤΑ ΠΕΡΗΦΑΝΑ. [_] Με την πραγματεία μου αυτή, έβαλα τα θεμέλια μιας προσπάθειας για την αναζήτηση και την ανεύρεση της αλήθειας, τόσο για τις διάφορες μομφές σε βάρος των Κραβαριτών, όσο και για την προέλευση της τοπωνυμίας Κράβαρα και της προσωνυμίας Κραβαρίτες». Με επιμονή και υπομονή αναζήτησε τα στοιχεία και παράθεσε, σύμφωνα και με τον Νίκο Στασινόπουλο, ο οποίος επισημαίνει: «[_] Ξάφνιασμα στάθηκε για μένα η πολύπλευρη ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη με θέσεις και αντιθέσεις, με υποθέσεις, ερμηνείες, ενδείξεις και αποδείξεις μελέτη του κ. Βασίλη Σταυρογιαννόπουλου με τίτλο ΚΡΑΒΑΡΑ ΤΑ ΠΕΡΗΦΑΝΑ»².

Πέρα από την ιστοριογραφία ο Βασίλειος Σταυρογιαννόπουλος επιδόθηκε στη Λογοτεχνία. Από τον Οκτώβριο του 1960 εκλέχθηκε και τακτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών και υπήρξε μόνιμος συνεργάτης του περιοδικού Λογοτεχνική Δημιουργία.

Την κλίση του και την επίδοσή του στη Λογοτεχνία έχει εκδηλώσει με διηγήματα που έχουν δημοσιευθεί στον περιοδικό τύπο και συγκεκριμένα στην εφημερίδα Στρατιωτικά Nέα από το φύλλο 263 ως και το 367, στην Εφημερίδα Εθνική Ηχώ από τον Ιούλιο του 1973 ως και τον Ιούλιο του 1984, στο περιοδικό Αστυνομικά Χρονικά από το τεύχος 550-567, στο περιοδικό Στρατιωτικά Χρονικά στα τεύχη Απριλίου και Ιουλίου 1980, στην εφημερίδα Ρούμελη το 1969, στο περιοδικό Στερεά Ελλάς τον Ιούνιο του 1960, στα δύο πρώτα τεύχη του περιοδικού Δάφνη, στα Λευκώματα της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών των ετών 1972 και 1976 και στο περιοδικό Λογοτεχνική Δημιουργία τεύχος 43 Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1989, τεύχος 48 Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1989, τεύχος 51 Μάιος-Ιούνιος 1990. 

Τα διηγήματά του θα μπορούσαν να διακριθούν σε δύο κατηγορίες, σε αυτά που αναφέρονται στις πολεμικές αναμνήσεις του Βασίλειου Σταυρογιαννόπουλου από την περίοδο του Ελληνοϊταλικού πολέμου και του Εμφυλίου σε αυτά που είναι εμπνευσμένα από τη ζωή του στρατώνα και τη ζωή των ορεινών χωριών της Ναυπακτίας.

Ο Βασίλειος Σταυρογιαννόπουλος στις πολεμικές ιστορίες καταγράφει στιγμιότυπα από μάχες, όπως αυτή της κατάληψης του θρυλικού υψώματος 731, τους αγώνες, τους κόπους, τους μόχθους και τις θυσίες των στρατιωτών, που συνέβαλαν να γραφούν σελίδες στην ιστορία. Τέσσερα από τα διηγήματα αυτά έχουν περιληφθεί και στο βιβλίο με τίτλο Αξέχαστες Δόξες³. Ο συγγραφέας που έζησε ο ίδιος τα γεγονότα διεισδύει στην ψυχοσύνθεση των ηρώων-στρατιωτών δίνοντας έμφαση στην εσωτερική πάλη, στη σύγκρουση του ενστίκτου με το καθήκον. Οι ήρωες των διηγημάτων του διακρίνονται για τα αισθήματα της περηφάνιας, της αυτοθυσίας και της τιμής, που σύμφωνα με το συγγραφέα αποτελούν κληρονομιά της κάθε ελληνικής ψυχής εδώ και αιώνες. Όλες αυτές οι ιστορίες αποτελούν κατάθεση προσωπικών βιωμάτων και τις κατέθεσε, όπως αναφέρει ο ίδιος στο διήγημά του «Η μεγάλη θυσία», για να αναδείξει «εκείνο που συντέλεσε στο να διατηρήσει ακμαίο το ηθικό του ο Ελληνικός στρατός και να πετύχει ό,τι πέτυχε». Στα διηγήματα αυτής της κατηγορίας διακρίνεται το πάθος, η ένταση και η ανδρεία που πηγάζουν από την πίστη σε αξίες και ιδανικά και κατευθύνονται από το καθήκον. Ο Βασίλειος Σταυρογιαννόπουλος ήταν κατεξοχήν άνθρωπος του καθήκοντος και είχε ως αρχή του, όπως αναγράφει σε όλα τα έργα του, το λόγο του Επίκτητου: «Ας μη σε αποτρέπουν από το καθήκον σου τα μωρά σχόλια των ανθρώπων».

Τα διηγήματα που είναι εμπνευσμένα από τη ζωή του στρατώνα και του χωριού πέρα απ' το ότι έχουν δημοσιευθεί στον περιοδικό τύπο, έχουν εκδοθεί και σε αυτοτελές βιβλίο με τίτλο: Ανέκδοτα του χωριού και του Στρατώνα. Το βιβλίο διαιρείται σε τρία μέρη: «Ιστορίες του χωριού», «Λόγια του χωριού» και «Λόγια του Στρατώνα». Ο συγγραφέας στο βιβλίο αυτό αναπλάθει τις μνήμες του από δυο χώρους που γνώρισε καλά, τον Στρατώνα και το χωριό. Αφηγείται με χάρη, απλότητα και σαφήνεια στιγμιότυπα που αναδεικνύουν το ήθος των ηρώων, την ιδιοτυπία αλλά και την ευρηματικότητα της Ελληνικής φυλής. Σύμφωνα με τον Χρ. Ευαγγελάτο «η αφηγηματική χάρις, η απλότης, η κομψότης του ύφους και η παραστατική αναμετάδοσις αλησμόνητων πράγματι στιγμών, αι ωραιόταται εικόνες τας οποίας διανθίζει το πηγαίον χιούμορ και η θυμόσοφος διάθεσις διαποτίζουν ολόκληρο το βιβλίο και το τοποθετούν εις την πρώτην γραμμήν, άλλων σχετικών. Ο στρατώνας, βλέπετε, και το χωριό είναι πάντοτε δυο ανεξάντλητες πηγές, που περιμένουν τον συγγραφέα τους. Τον είχαν εύρει με τον αλησμόνητον Στάμ.-Στάμ. Ευρίσκουν τώρα τον συγγραφέα τους με τον στρατηγόν Β. Σταυρογιαννόπουλο, ο οποίος αποδεικνύεται θαυμάσιος παρατηρητής, γνωρίζων να απομονώνη το κωμικόν στοιχείον και να το παρουσιάζει εις τας φυσικάς του διαστάσεις χωρίς περιττολογίας και εκζητήσεις»4.

Το μεγαλύτερο μέρος του λογοτεχνικού έργου του Σταυρογιαννόπουλου δίνει ηθογραφικά και λαογραφικά στοιχεία. Αναπαριστά με ρεαλιστικό τρόπο σκηνές από τη ζωή της μικρής κλειστής κοινωνίας της υπαίθρου και συγκεκριμένα των ορεινών χωριών της Ρούμελης, όπου γεννήθηκε και ο ίδιος. Παράλληλα διεισδύει στην ψυχολογία των προσώπων, εξυμνεί το δέσιμό τους με ιδανικά, όπως η οικογένεια και η πατρίδα, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει τις κοινωνικές αντιλήψεις, τις προκαταλήψεις και τη θρησκοληψία που καθορίζουν τις σχέσεις αυτών των απλοϊκών ανθρώπων. Κατά την πλοκή των γεγονότων δίνονται τα ήθη, τα έθιμα, οι παραδόσεις και λαογραφικά στοιχεία, που όλα μαζί συνιστούν τη ζωή του χωριού. Ο συγγραφέας προσπαθεί να εξυμνήσει το ήθος των ανθρώπων, να καταδικάσει τις προκαταλήψεις και να εξεγείρει το αίσθημα της φιλοπατρίας.

Στο ηθογράφημά του «Απ' το όνειρο στο θάμα» ο Ν. Κοτίνης επισημαίνει: «[_] Ξέχωρη θέσι δίνει ο συγγραφέας στον αισθηματικό σύνδεσμο του πρώτου προσώπου του βιβλίου του προς τα ιδανικά, την μητέρα, τον πρόδρομο της διαιώνισης έρωτα και την ταυτόσημη προς τον Έλληνα φιλοπατρία, ανοίγοντας πηγές και κρουνούς αλλεπάλληλων επεισοδίων, που στο ξεδίπλωμά τους αλληλοσπρώχνονται, προβαδίζοντας πότε το ένα, πότε τ' άλλο, για να ξελαμπικάρουν σε μια σταθερή και βαθειά γνώσι του Καλού. Παράπλευρα με λεπτομέρειες περιγράφει τα τοπικά ήθη και έθιμα πάνω στη ψυχολογία του χωρικού και προσπαθεί να εξηγήσει την αιτία των ποικίλλων συνηθειών στις μεταβολικές διαφοροποιήσεις του ατόμου, που θέλοντας να πραγματώση το φυσικό του δρόμο, μπερδεύεται από κληρονομικές αδυσώπητες συνήθειες στην πολυδαίδαλη συμβατικότητα και στους απλοϊκούς της ξορκισμούς, που όσο κι αν είναι υπολείμματα παληάς θρησκοληψίας και αδυναμισμού αντιμετώπισης απλών φαινομένων, μ' όλο τούτο έχουν πάντα και τη γραφικότητά τους και την ιστορική τους αιτία βαθειά σε κάποια διερευνητέα ρίζα της ανθρώπινης ιδιοσυστασίας» «η αφηγηματική χάρις, η απλότης, η κομψότης του ύφους και η παραστατική αναμετάδοσις αλησμόνητων πράγματι στιγμών, αι ωραιόταται εικόνες τας οποίας διανθίζει το πηγαίον χιούμορ και η θυμόσοφος διάθεσις διαποτίζουν ολόκληρο το βιβλίο και το τοποθετούν εις την πρώτην γραμμήν, άλλων σχετικών. Ο στρατώνας, βλέπετε, και το χωριό είναι πάντοτε δυο ανεξάντλητες πηγές, που περιμένουν τον συγγραφέα τους. Τον είχαν εύρει με τον αλησμόνητον Στάμ.-Στάμ. Ευρίσκουν τώρα τον συγγραφέα τους με τον στρατηγόν Β. Σταυρογιαννόπουλο, ο οποίος αποδεικνύεται θαυμάσιος παρατηρητής, γνωρίζων να απομονώνη το κωμικόν στοιχείον και να το παρουσιάζει εις τας φυσικάς του διαστάσεις χωρίς περιττολογίας και εκζητήσεις»5.

Σε αυτό το πλαίσιο κινούνται πολλά διηγήματα, για τα οποία βραβεύτηκε, όπως: το διήγημα Bάστα Mπάρμπα Kώστα για το οποίο βραβεύτηκε από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών το 1981, τα διηγήματα H Xαϊδεμένη και το Πανωπροίκι για τα οποία βραβεύτηκε από το πνευματικό πρακτορείο Γιοχάννεσμπουργκ το 1984 και 1985 αντίστοιχα, και το διήγημα Σταυρωμένη Aγάπη, το οποίο είχε υποβάλει σε διαγωνισμό με το ψευδώνυμο «Αγέλαος» και βραβεύτηκε από το Σύλλογο Δελφικών Αμφικτιονιών. Επίσης στο έργο του Γάμος στό χωριό της Pούμελης, για το οποίο βραβεύτηκε το 1968 από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, παρουσιάζει την τελετή του γάμου στα χωριά της Ρούμελης και όλες τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα που τη συνοδεύουν, με απλότητα και παραστατικότητα εμπλουτίζοντας τις γνώσεις μας σχετικά με τη λαογραφία της περιοχής.

Πέρα από τα πεζά ο Βασίλης Σταυρογιαννόπουλος δημοσίευσε τα ποιήματα «Πόθος Φαλαγγίτου», «Το Φανταράκι», «Στη βασανισμένη γη», «Συμβουλές της μάννας» σε περιοδικά. Απ' αυτά το ποίημα του «Στα σύνορα σκοπός» μελοποιήθηκε ως εμβατήριο από το μουσικό Λαβράνο.

Ο Βασίλης Σταυρογιαννόπουλος εκτός από στρατιωτικός και λογοτέχνης υπήρξε από το 1971 τακτικό μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Δημοσιολόγων. Ως δημοσιολόγος έδωσε διαλέξεις για διάφορα θέματα σε πολλά μέρη της Ελλάδας και του εξωτερικού

Ο στρατηγός Σταυρογιαννόπουλος υπήρξε μια ενδιαφέρουσα, πολυδιάστατη προσωπικότητα. Όσοι τον γνώρισαν μιλούν για έναν άνθρωπο με γενναιότητα, πάθος, πειθαρχία, ένταση, σύνεση και ευαισθησία, που αφιέρωσε τη ζωή του στο καθήκον και στη συγγραφή. Όσοι πάλι δεν είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν θα σχηματίσουν την ίδια εντύπωση γι' αυτόν μελετώντας τα γραπτά του.

Ο Βασίλης Σταυρογιαννόπουλος έφυγε από τη ζωή το Φεβρουάριο του 1997 σε ηλικία 92 ετών έχοντας διανύσει μια πλούσια και αξιόλογη πορεία. Εκπλήρωσε τους στόχους που είχε θέσει ως οικογενειάρχης, αφού έχει αφήσει πίσω του μια αξιόλογη οικογένεια που τον έχει ως πρότυπο , κατόπιν ως στρατιωτικός, αφού ανήλθε στις υψηλότερες βαθμίδες της στρατιωτικής κλίμακας αλλά και ως λογοτέχνης αφού έχει αφήσει ένα σημαντικό συγγραφικό έργο.

Με την ενεργό δράση του, τον προφορικό και γραπτό λόγο του συνέβαλε στην κοινωνική και πνευματική ζωή του τόπου μας.

  1. ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ6

Α. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ

  1. Βιβλία:
    1. Ηθική Αγωγή και Γενικοί Κανονισμοί, (1933)
    2. Τακτικαί Σκέψεις, (1953)
    3. Τακτικά Προβλήματα, (1954)
    4. Μέση Ανατολή και Βόρειος Αφρική, (1958)
    5. Πολέμου Στρατηγήματα, (1973)
    6. Ιδιότητες του Αρχηγού και η τέχνη να διοικεί, (1979)
    7. Αέρα, Αέρα, η Πολεμική Κραυγή των Ελλήνων, (1979)

 

  1. Αρθρα και μελέτες στον Περιοδικό Τύπο:
    1. «Ο πόλεμος ως παράγων προόδου και πολιτισμού της ανθρωπότητος», , τεύχος Σεπτεμβρίου 1952.Γενική Επιθεώρηση Στρατού
    2. «Αντέφοδος», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Ιουνίου 1953.
    3. «Αποφασιστική μάχη», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Μαρτίου 1954.
    4. «Σπουδή τακτικού θέματος», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Μαΐου 1954.
    5. «Τακτικόν θέμα», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Ιουνίου 1954.
    6. «Η Διάσκεψις των Βερμούδων», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Αυγούστου 1954.
    7. «Aμυνα Ευρώπης ή Περιφερειακή», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Σεπτεμβρίου 1954.
    8. «Η στρατηγική σπουδαιότης Αρκτικού τομέως», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Οκτωβρίου 1954.
    9. «Μελέτη προβλημάτων αμύνης», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Νοεμβρίου 1954.
    10. «Επιστήμων και πόλεμος», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Ιανουαρίου 1955.
    11. «Μέτωπα συνεχή και διακεκομμένα», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Μαρτίου 1955.
    12. «Συνέπειαι προόδων εξοπλισμού», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Μαΐου 1955.
    13. «Aσκησις αντικαταστάσεως Συντάγματος», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Ιανουαρίου 1956.
    14. «Παρατηρήσεις επί επιχειρήσεων καταστροφής του εχθρού», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Απριλίου 1956.
    15. «Αι μέθοδοι μάχης συναρτήσει της επιστημονικής και τεχνικής εξελίξεως», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Μαΐου 1956.
    16. «Αι ηθικαί δυνάμεις και αξία τούτων», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Σεπτεμβρίου 1957.
    17. «Η θάλασσα εις την στρατηγικήν των μεγάλων αποστάσεων», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Νοεμβρίου 1957.
    18. «Ο Αραβικός Σύνδεσμος», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Ιαν. 1958.
    19. «Η στρατηγική αξία της Βορείου Αφρικής και το διεθνές υπέρ αυτής ενδιαφέρον», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Μαρτίου 1958.
    20. «Ο ηθικός παράγων πρωταρχικής σημασίας», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Σεπτεμβρίου 1959.
    21. «Το φράγμα του Ασσουάν και αι εξ αυτού διαφοραί Αιγύπτου - Σουδάν», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Οκτωβρίου 1959.
    22. «Η τεχνική των επαναστάσεων», Γενική Επιθεώρηση Στρατού, τεύχος Ιουλίου 1961.
    23. «Δυο κόσμοι αντιμέτωποι εις τα οροπέδια της Συρίας», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 249.
    24. «Είκοσι εξ αιώνων αγώνες του Ισραήλ», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 291.
    25. «Μέση Ανατολή το μήλον της έριδος», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 294.
    26. «Η Λίβανος», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 297.
    27. «Η Αφρική», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 301.
    28. «Η Αλεξανδρέττα», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 303.
    29. «Η Τυνησία», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 304.
    30. «Η Αλγερία, μια νέα εστία διεθνούς αναταραχής», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 307.
    31. «Επίδρασις της τεχνικής εξελίξεως επί των αρχών του πολέμου», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 310-312.
    32. «Το επαναστατικόν κίνημα των Αλγερινών εθνικιστών», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 314.
    33. «Αντικομμουνιστική διάσκεψις εις Μανίλλαν», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 316.
    34. «Αλγερία και Λίβανος. Δυο εστίαι αναταραχής», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 325.
    35. «Φλόγες εις την Μέση Ανατολήν», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 333.
    36. «Η Αχίλλειος πτέρνα της Μέσης Ανατολής», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 337.
    37. «Η τύχη των Σεϊχάτων του Περσικού Κόλπου», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 339.
    38. «Καταρρέει το σύμφωνον της Βαγδάτης», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 345.
    39. «Νέα εστία αναταραχής εις την Αραβικήν Χερσόνησον», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 353.
    40. «Γιβραλτάρ, το μυθικόν φρούριον», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 353.
    41. «Αιχμάλωτοι πολέμου και οι διεθνείς συμφωνίαι», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 501-505.
    42. «Εχθροί και τραυματίαι εις το πεδίον της μάχης», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 506-508.
    43. «Εγκλήματα πολέμου και οι διεθνείς συμφωνίαι», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 509-511.
    44. «Το σύμφωνον Βαγδάτης», Στρατιωτικά Νέα, φύλλο 554.

Β. ΙΣΤΟΡΙΚΑ

  1. Βιβλία:
    1. (1938).Εγκόλπιον Νεολαίας, 
    2. Η Ζωή της Κατοχής και τα Τάγματα Ασφαλείας, (1966).
    3. Ιστορία της Ναυπακτίας από αρχαιοτάτων χρόνων, (1970).
    4. Ναυμαχία Ναυπάκτου, (1972).
    5. Πικρές Αναμνήσεις, (1974).
    6. Κράβαρα τα Περήφανα, (1982).

Γ. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ

  1. Βιβλία:
    1. (1951).Από το Όνειρο στο Θάμα, 
    2. Αξέχαστες Δόξες, (1956).
    3. Ρουμελιώτικος Γάμος, (1971).
    4. Ανέκδοτα του χωριού και του Στρατώνα, (1972).
  2. Διηγήματα στον Περιοδικό Τύπο:
    1. «Μια θύελλα στο θρυλικό ύψωμα 731», φύλλο 263.Στρατιωτικά Nέα, 
    2. «Όρκος του Γυρισμού», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 267.
    3. «Η Μεγάλη Θυσία», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 296.
    4. «Η Δόξα παραστέκει στα παλληκάρια», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 297.
    5. «Το Όραμα της Θυσίας», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 298.
    6. «Ο Θάνατος του Παλληκαριού», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 300.
    7. «Πάλι Δικά μας θα 'ναι», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 304.
    8. «Ανθρώπινα Κουρέλια», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 305.
    9. «Μια Εφιαλτική Νύχτα», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 306.
    10. «Το Μυστικό Όπλο», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 307.
    11. «Οι Ήρωες του Κάιν - Τσικού», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 307.
    12. «Aφανείς Ήρωες», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 309.
    13. «Για την πατρίδα», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 311.
    14. «Το Αίνιγμα μιας Νύχτας», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 315.
    15. «Το Ύψωμα Γκλαβάτα», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 321.
    16. «Το Ύψωμα Γιαμάτα», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 325.
    17. «Ιστορία μιας Σημαίας», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 330.
    18. «Το θαύμα νύχτας», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 331.
    19. «Ο Λοχίας των Ευζώνων», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 332.
    20. «Αποκαλυπτήρια ανδριάντος υπολοχαγού Διάκου Αλεξ.», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 351.
    21. «Με τους νεκρούς τους έθαψαν και τα όνειρά τους», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 368.
    22. «Το Ύψωμα 731», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 372.
    23. «Οι Θερμοπύλες (Μάχη της Βέργας)», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 386.
    24. «Η Παναγία Έλωνας», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 405.
    25. «Εποποιία Λεωνιδίου», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 411.
    26. «Η Χαραυγή της Νίκης», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 496.
    27. «Οι Δυο Ελιές», Στρατιωτικά Nέα, φύλλο 367.
    28. «Μια ηρωική εξόρμηση του στρατού μας», Eθνική Hχώ, Ιούλιος 1973.
    29. «Το Όνειρο του φαντάρου», Eθνική Hχώ, Νοέμβριος 1973.
    30. «Ο Τράκα Τρούκας», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1974.
    31. «Το Θρυλικό Ύψωμα 731», Eθνική Hχώ, Μάρτιος 1974.
    32. «Το Μυστικό της ανδρείας», Eθνική Hχώ, Ιούνιος 1974.
    33. «Κήρυκες του εχθρού», Eθνική Hχώ, Ιούλιος 1974.
    34. «Ο Όρκος του Γυρισμού», Eθνική Hχώ, Αύγουστος 1974.
    35. «Το χλιμίντρισμα του αλόγου», Eθνική Hχώ, Σεπτέμβριος 1974.
    36. «Γιαμάτα», Eθνική Hχώ, Οκτώβριος 1974.
    37. «Λούφα στο χωριό Κρανιώνας», Eθνική Hχώ, Ιανουάριος 1975.
    38. «Επίθεσις προς Γιαμάτα», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1975.
    39. «Τάγμα Σταυραετών», Eθνική Hχώ, Απρίλιος 1975.
    40. «Πάσχα στο Βίτσι», Eθνική Hχώ, Μάιος 1977.
    41. «Ήρωες του Κάιν - Τσικού», Eθνική Hχώ, Ιούνιος 1977.
    42. «Τιμή εις τους νεκρούς», Eθνική Hχώ, Ιούλιος 1977.
    43. «Βραδιά Εθνοφρουρού», Eθνική Hχώ, Αύγουστος 1977.
    44. «Εις μνήμην του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου», Eθνική Hχώ, Σε
    45. «Υπέρ Βωμών και Εστιών», Eθνική Hχώ, Νοέμβριος 1977.
    46. «Εορτή για τους απολυομένους στρατιώτες», Eθνική Hχώ, Δεκέμβριος 1977.
    47. «Τύποι στρς απολυομένους στρατιώτες», Eθνική Hχώ, Δεκέμβριος 1977.
    48. «Τύποι στρατιωτών», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1978.
    49. «Γκάφες του Γαρούφα», Eθνική Hχώ, Μάρτιος 1978.
    50. «Ο Λοχίας Τσωπαίν», Eθνική Hχώ, Ιούλιος 1978.
    51. «Ο Τονάκιας», Eθνική Hχώ, Αύγουστος 1978.
    52. «Εποποιία 1940 - 1941», Eθνική Hχώ, Σεπτέμβριος 1978.
    53. «Ο Λοχαγός Διάκος», Eθνική Hχώ, Δεκέμβριος 1978.
    54. «Ε ρε τι θα ένει - τι θα ένει», Eθνική Hχώ, Αύγουστος 1979.
    55. «Έπαρσις σημαίας στο Βίτσι», Eθνική Hχώ, Σεπτέμβριος 1979.
    56. «Μεταβατικά Αποσπάσματα», Eθνική Hχώ, Δεκέμβριος 1979.
    57. «Χριστούγεννα στην Ανω Βροντού», Eθνική Hχώ, Ιανουάριος 1980.
    58. «Τα 45 Καπίκια», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1980.
    59. «Αναμνήσεις από την εαρινή επίθεση», Eθνική Hχώ, Μάρτιος 1980.
    60. «Το Παιδομάζωμα», Eθνική Hχώ, Ιούλιος 1980.
    61. «Έλα μωρ' Χαραλάμπη», Eθνική Hχώ, Σεπτέμβριος 1980.
    62. «Η 28η Οκτωβρίου ως Ιστορικός Σταθμός», Eθνική Hχώ, Οκτώβριος 1980.
    63. «Και στρατηγός στη Φάτνη των Αλόγων», Eθνική Hχώ, Δεκέμβριος 1980.
    64. «Κράτα Ρόμελλ - Κράτα Ταξιάρχη», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1981.
    65. «Ο Ρούμπυ», Eθνική Hχώ, Μάιος 1981.
    66. «Το Μαγκφάδ'», Eθνική Hχώ, Αύγουστος 1981.
    67. «Το Έρμο, πότε ξημέρωσε;» Eθνική Hχώ, Σεπτέμβριος 1981.
    68. «Κήρυκες του εχθρού», Eθνική Hχώ, Μάρτιος 1982.
    69. «Όρκος Γυρισμού», Eθνική Hχώ, Απρίλιος 1982.
    70. «Μορφές που δεν ξεχνιώνται», Eθνική Hχώ, Μάιος 1982.
    71. «Κείρω ταχέως και δεν ομιλώ», Eθνική Hχώ, Ιούνιος 1982.
    72. «Κόττα μου και κοττοπούλα μου», Eθνική Hχώ, Οκτώβριος 1982.
    73. «Μικρές Ιστορίες», Eθνική Hχώ, Νοέμβριος 1982.
    74. «Πάει κι η Γουρούνα», Eθνική Hχώ, Δεκέμβριος 1982.
    75. «Φρικαλεότητες Πολέμου», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1983.
    76. «Κακό που 'παθα τσαρχάκια μου», Eθνική Hχώ, Μάιος 1983.
    77. «Το Κουμ - Καν», Eθνική Hχώ, Φεβρουάριος 1984.
    78. «Ο Εγωισμός του άντρα», Eθνική Hχώ, Ιούλιος 1984.
    79. «Η Θυσία μιας Μάννας», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 550-551.
    80. «Αέρα - Αέρα. Η Πολεμική κραυγή των Ελλήνων», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 552-553.
    81. «Ψηλά στα Βορειοηπειρωτικά βουνά», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 556- 557.
    82. «Το Στοιχειωμένο Αρχοντικό», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 558-559.
    83. «Φρικαλεότητες Πολέμου», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 562-563.
    84. «Λάντζος το Στραβόξυλο», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 560-561.
    85. «Ο Λοχίας Τσωπαίν», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 564-565.
    86. «Κήρυκες του εχθρού», Aστυνομικά Xρονικά, τεύχος 566-567.
    87. «Εύθυμες Ιστορίες», Στρατιωτικά Xρονικά, Απρίλιος-Μάιος, Ιούνιος 1980.
    88. «Το Μυστικό της Ανδρείας», Στρατιωτικά Xρονικά, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1980.
    89. «Η Επανάστασις του 1821, καρπός της φιλελευθέρας ψυχής των υποδούλων Ελλήνων», Λεύκωμα της Ένωσης Eλληνων Λογοτεχνών 1972.
    90. «Η Θυσία μιας Μάννας», Λεύκωμα της Ένωσης Eλλήνων Λογοτεχνών, 1976.
    91. «Της τύχης τα γραμμένα», εφημ. Ρούμελη, 1969.
    92. «Πού πρωτοβρόντηξαν τα καριοφίλια στα 1821», περ. Στερεά Ελλάς, 5/Ιούνιος 1960.
    93. «Από τον απελευθερωτικόν αγώνα του 1821», Πλατανιώτικα Νέα, 20/Φεβρ. 1970.
    94. «Παραδόσεις στην όμορφη Ναύπακτο, Το στοιχειωμένο Αρχοντικό», Ναυπακτιακή, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1998, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1999.
    95. «Αιέν Αριστεύειν», περιοδικό Λογοτεχνική Δημιουργία, τεύχος 43 Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1989.
    96. «Αυταρχικότητα Αντρα απέναντι στη Γυναίκα του», περ. Λογοτεχνική Δημιουργία, τεύχος 48 Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1989.
    97. «Η ιστορία ενός μνημείου στο χωριό Σώστης - Κομοτηνής», περ. Λογοτεχνική Δημιουργία, τεύχος 51 Μάιος-Ιούνιος 1990.
  3. Ποιήματα
    1. «Στα σύνορα σκοπός»
    2. «Το φανταράκι»
    3. «Η 20η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940»
    4. «Ο Δρόμος της θυσίας»
    5. «Η χαραυγή της νίκης»
    6. «Έπαρσις Ελληνικής σημαίας στο Βίτσι»
    7. «Ελληνική εποποιία του 1940»
    8. «Μια ηρωική εξόρμηση του στρατού μας έσωσε την Ελλάδα»
    9. «Αναμνήσεις από τον Ελληνοιταλικό πόλεμο 1940-1941»
    10. Με τους νεκρούς τους έθαψαν και τα κατακτητικά τους σχέδια»

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. «Ν.Ι.Κ(ΟΤΙΝΗ)», 10/31.5.1951.Nαυπακτιακή, 
  2. «Β. Σταυρογιαννόπουλου», Πλατανιώτικα Nέα, 13/Ιαν. 1968 σ. 14.
  3. Γ. Ευθ. Καψάλη, «Προσωπικότητες της Ρούμελης», Αθήνα 1970.
  4. Χρ. Γ. Ευαγγελάτος, Στερεά Eλλάς, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1973.
  5. Χαρ. Χαραλαμπόπουλος, Nαυπακτιακή, 1/Μάρτιος-Απρίλιος 1983.
  6. Πάνος Αδαμόπουλος, Nαυπακτιακή, 44/Μάιος -Ιούνιος 1990.
  7. Μάρκος Μεντζάς, «Μια επίσκεψη στον Στρατηγό Σταυρογιαννόπουλο», Nαυπακτιακή, 85/Μάρτιος-Απρίλιος 1997.
  8. Παν. Σταυρόπουλος, «Στο Ξόδι ενός Ήρωα» (νεκρολογία), Ανέκδοτο.

SUMMARY

GENERAL VASILEIOS STAVROGIANNOPOYLOS AS LITERATURE

Vasileios Stavrogiannopoulos was dedicated to writing beyond his brilliant military career. His literary works can be distinguished in military, historical and literature works.

He has written many books and many articles for the press in which he has been awarded. His work is dominated by the idea of dedication to the country, the family and tradition. 

MARIA ZIAMPARA



ΣHMEIΩΣH: Το κείμενο αυτό είναι παρμένο από τα Πρακτικά του Δ΄ Συμποσίου Nαυπακτιακής Λογοτεχνίας - Λόγιοι και Λογογράφοι Nαυπακτίας που έγινε στη Nαύπακτο (20-21-22 Oκτωβρίου 2000) και δημοσιεύθηκε στον IB΄ (2001) τόμο του περιοδικού «NAYΠAKTIAKA» της Eταιρείας Nαυπακτιακών Mελετών. 

 


 

 

 

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήσης σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα αποδέχεστε τους όρους μας. Όχι, θέλω να μάθω περισσότερα.