ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΙΑΚΩΒΟΣ (1905-1993)

κείμενο: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΝΟΥ

 Ο Ιάκωβος Διαμαντόπουλος, γιός του Ελατιώτη Γεωργίου Διαμαντοπούλου, με απώτατη καταγωγή από τη γενιά των Παναίων που ήρθαν στην Ελατού από την Ήπειρο, γεννήθηκε στο Λαύριο το έτος 1905 όπου τελείωσε το σχολείο και στη συνέχεια εφοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βερολίνου, της οποίας ανεκηρύχθη Διδάκτωρ σε ηλικία 21 ετών. 


Υπηρέτησε στο Στρατό ως Έφεδρος Υγειονομικός Αξιωματικός, μετά δε τη λήξη της θητείας του, εργάστηκε το έτος 1927 στο νοσοκομείο «Συγγρός» και από το 1928 μέχρι το 1935 στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός». 

Από το 1935 διετέλεσε Διευθυντής εξωτερικών ιατρείων και Κλινικής του Δημοτικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» μέχρι το 1956 οπότε ανακηρύχθηκε υποψήφιος βουλευτής και παρητήθη. 

Από το 1956 μέχρι το 1969 ίδρυσε και λειτούργησε δική του κλινική με το όνομα «ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ», στην οποία εμόχθησε με ιεραποστολική επιμονή και αφιλοκερδώς για τη θεραπεία χιλιάδων ασθενών. Εξαιτίας του κοινωνικού του αυτού έργου οι κάτοικοι των Μεσογείων και της Λαυρεωτικής καθώς και οι Ελατιώτες, τον περιέβαλαν με την ευγνωμοσύνη και την αγάπη τους, ως αληθινό προστάτη των αναξιοπαθούντων. Το έργο του στον τομέα αυτό συνεχίζουν σήμερα οι δύο ιατροί γιοί του, ο διδάκτωρ Γεώργιος Διαμαντόπουλος και ο καθηγητής Εμμανουήλ Διαμαντόπουλος, Διευθυντές στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», αφ’ ενός τιμώντας και διατηρώντας άσβεστη τη μνήμη του πατέρα τους και αφ’ ετέρου δημιουργώντας τη δική τους προσωπική ιστορία. 

Κατετάγη εθελοντής στο Αλβανικό μέτωπο και ίδρυσε την αντιστασιακή οργάνωση ΤΡΙΑΙΝΑ.
Τιμήθηκε με τον «Πολεμικό Σταυρό», το «Μετάλλιον εξαιρέτων πράξεων στον πόλεμο 1940-1941», τον «Χρυσούν Σταυρόν του Τάγματος Φοίνικος», το «Μετάλλιον Εθνικής Αντιστάσεως 1941-1945», τον «Χρυσούν Σταυρό του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως», καθώς και με πολλά παράσημα συμμαχικών κρατών και άλλες διακρίσεις. 

Εξελέγη για πρώτη φορά Βουλευτής υπολοίπου Αττικής στη Βουλή του 1951-1952 υπό τον Σοφοκλή Βενιζέλο και επανεξελέγη τέσσερεις φορές, με την Ένωση Κέντρου υπό τον Γ. Παπανδρέου και στη συνέχεια ως Πρόεδρος της Φιλελεύθερης Δημοκρατικής Ένωσης, διατηρώντας τη βουλευτική του ιδιότητα μέχρι την 21η Απριλίου 1967 και διατελώντας Α΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής μέχρι την παύση της λειτουργίας της. 

Διετέλεσε Υπουργός Υγείας, Υπουργός Παιδείας και Υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου. Διετέλεσε Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και Αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου. 

Για το επιστημονικό έργο του ιατρού Ι. Δ. έχουν συγγράψει:
Ο Καθηγητής της ιστορίας της ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γεώργιος Κωνστ. Πουρναρόπουλος στο βιβλίο του Το επιστημονικόν έργον του Ιακώβου Διαμαντοπούλου (1926-1967), Αθήναι 1972. 

Ο ιατρός και πολιτικός κ. Σταύρος Παπασταυρόπουλος, σε επιστημονική ανακοίνωση στην Θ΄ Επιστημονική Συνάντηση της Εταιρείας Μελετών Λαυρεωτικής, που διεξήχθη στο Λαύριο, τον Απρίλιο του έτους 2000, με θέμα «Ιάκωβος Διαμαντόπουλος, ο ιατρός, ο πολιτικός, ο άνθρωπος». 

Και οι δύο παραπάνω συγγραφείς, αναφερόμενοι αναλυτικά στο πλουσιότατο επιστημονικό έργο του Ι. Δ., χωρίς να είναι βέβαιοι ότι παρέχουν πλήρη βιβλιογραφικό πίνακα των πολυπληθών εργασιών του, τονίζουν τον κοινωνικό του προσανατολισμό, αφού ο Ιάκωβος Διαμαντόπουλος ασχολήθηκε κατ’ εξοχήν με ασθένειες που είχαν σχέση με τις κακές συνθήκες διαβιώσεως του πληθυσμού κατά τη διάρκεια του πολέμου, όπως η ελονοσία, ο δάγγειος πυρετός, δερματικά νοσήματα, η πελάγρα, ειδικές ασθένειες των κατοίκων του Λαυρίου λόγω της χρονίας επιβαρύνσεώς τους από αρσενικό, μόλυβδο και φθόριο, ασθένειες του αίματος και άλλες πολλές. Τονίζουν επίσης την εξαιρετική διδακτική του ικανότητα και το πνεύμα συνεργασίας του με το οποίο κατέστησε το Νοσοκομείο «Η ΕΛΠΙΣ» επιστημονική κυψέλη συνεργασίας διαπρεπών ιατρών. 

Πέραν των επιστημονικών εργασιών ο Ι. Δ. έγραψε τα εξής : 

Αναμνήσεις μου από την 15η Ιουλίου 1965, δύο εκδόσεις 1971, 1974.
Ο Ι. Δ. εκλεγείς βουλευτής με την Ε.Κ. στις εκλογές του 1964 και διαβλέποντας τον κίνδυνο που προκαλούσε η ανάμιξη του Βασιλέως στα πολιτικά πράγματα διεχώρισε τη θέση του. Ήδη από το Δεκέμβριο του 1963 είχε εκδηλωθεί διαφωνία Γ. Παπανδρέου και Ι. Δ. σχετικά με την προσφυγή σε εκλογές, που κορυφώθηκε τον Ιούνιο του 1965, οπότε ο Γ. Παπανδρέου διέγραψε τον Ι. Δ. από την Ε.Κ., με απλή επιστολή του προς το Προεδρείο της Βουλής, χωρίς το θέμα να τεθεί στην Κ.Ο. του κόμματος, όπως επίμονα ζητούσε ο Ι. Δ., οδηγώντας τον έτσι, προ της 15ης Ιουλίου 1965, να επανασυστήσει τη «Φιλελεύθερη Δημοκρατική Ένωση», που είχε ιδρυθεί από τον Σοφοκλή Βενιζέλο και στη συνέχεια είχε διαλυθεί και συγχωνευθεί με όλα τα συγγενικά κόμματα στην Ε.Κ. Η άποψη του Ι. Δ. για τα γεγονότα του Ιουλίου ήταν ότι η παραίτηση του Γ. Παπανδρέου ήταν πολιτικώς εσφαλμένη και ότι αυτός όφειλε να παραμείνει Πρωθυπουργός και μέσω της διαφωνίας του με τον Βασιλιά, για την ανάθεση του Υπουργείου Ε.Α., να αναγκάσει τον δεύτερο να διαλύσει τη Βουλή και να προκηρύξει εκλογές, τις οποίες ο Ι. Δ. ήταν βέβαιος ότι θα κέρδιζε η Ε.Κ., άλλως θα ήταν ο Βασιλιάς εκείνος που θα έπαιρνε την ευθύνη μιας δικτατορίας, την οποία ο Ι. Δ. έβλεπε επερχόμενη. 

Ω Ειρήνη! Οδοιπορικό 1940-41, ειρηνικοί στοχασμοί, έκδοση 1974, με εξαιρετικούς προλόγους των Γρ. Κασιμάτη και Ανδρέα Καραντώνη. 
Πρόκειται για ένα βιβλίο στο οποίο παρατίθενται συγκλονιστικές μαρτυρίες της ζωής του Ι. Δ. από τα χρόνια της δικτατορίας Μεταξά, του πολέμου και της κατοχής. Μέσα από το λόγο του συγγραφέα άλλοτε θυελλώδη και αγωνιστικό κι άλλοτε στοχαστικό και φιλοσοφικό, καταγράφονται τα γεγονότα κι αποκαλύπτονται οι άνθρωποι-πρωταγωνιστές, σε περιόδους δόξας αλλά και ξεπεσμού της δημόσιας ζωής, μεταδίδοντάς μας την πικρή γεύση που δοκίμασε ένας αγωνιστής της πολιτικής δράσης. 

Πικρές αλήθειες. Πώς φθάσαμε στη 21.4.’67, δύο εκδόσεις 1976, 1979.
Στο βιβλίο αυτό ο Ι. Δ. αναφέρεται στα γεγονότα από το 1965 έως το 1967 και τον βασανίζει το ερώτημα της ευθύνης του πολιτικού κόσμου εν σχέσει προς την κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος, χωρίς να παραγνωρίζει ούτε την αμερικανική επέμβαση αλλά ούτε και το γεγονός ότι οι στρατιωτικοί δεν ενήργησαν στιγμιαίως ευρισκόμενοι προ απειλής της χώρας, αλλά προετοίμαζαν από χρόνια την κατάληψη της εξουσίας.

Ανάγκη προστασίας του κύρους του βουλευτικού αξιώματος, έκδοση 1979.
Ο Ι. Δ. έχοντας την πεποίθηση ότι ο βουλευτής προστατεύει το κύρος του πρώτα απ’ όλα τηρώντας ο ίδιος αυστηρά το νόμο και ότι οφείλει με το δημόσιο και ιδιωτικό βίο του ν’ αποτελεί υπόδειγμα, διαπαιδαγωγώντας έτσι τους πολίτες στη δημοκρατία και στην ομαλή πολιτική ζωή, στο βιβλίο αυτό αναφέρει εξαιρετικά ενδιαφέροντα γεγονότα της τρέχουσας πολιτικής πραγματικότητας από τις δεκαετίες 1960 και 1970 που τα χρησιμοποιεί ως παραδείγματα για το γεγονός ότι οι βουλευτές υποσκάπτουν με τις πράξεις τους το κύρος του θεσμού. Ένα δόγμα που διαπερνάει όλη του την πολιτική ζωή και που διατυπώνει ο ίδιος είναι ότι «Κάθε πολίτης έχει δικαίωμα προστασίας της τιμής του αλλά ο δημόσιος άνδρας υποχρεούται να υπεραμύνεται της πολιτικής τιμής». 

Πολιτικά ανάλεκτα, δύο εκδόσεις, 1986,1990.
Αναμνήσεις σκέψεις και μαρτυρίες με αφορμή την έκδοση τριών βιβλίων που αναφέρονταν σε κρίσιμα πολιτικά γεγονότα από τη δεκαετία του 1930 έως τη δεκαετία 1980. Τα βιβλία στα οποία αναφέρεται είναι του Σπύρου Θεοτόκη «Πολιτικαί αναμνήσεις», του Παναγιώτη Κανελλόπουλου «Η ζωή μου» και του Ανδρέα Κοκκέβη «Ο Ανδρέας και εμείς». 

Στα έργα του Ι. Δ. συμπεριλαμβάνονται και δύο ποιητικές συλλογές με τίτλους Ψυχοκαθρεφτίσματα (έκδοση 1973) και Λαμπυρίδες (έκδοση 1990), που περιέχουν ποιήματα γραμμένα από το 1919 έως το 1989. Ο ιατρός και πολιτικός, ο άνθρωπος Ι. Δ., μπροστά σ’ όλα τα σημαντικά γεγονότα της ζωής του, κατέγραφε σε στίχους τις σκέψεις και τα αισθήματά του. Ο πόλεμος, η κατοχή, η φυλακή, η εξορία, αλλά και τα νεανικά σκιρτήματα και οι ώριμοι έρωτες, η τρέχουσα πολιτική πραγματικότητα και τα σημαντικά γεγονότα του καιρού του, η νοσταλγία για την Ελατού αλλά και η αγάπη του για το Λαύριο, η καθημερινότητα του γιατρού αλλά και του οικογενειάρχη, η ζωή ολόκληρη, σαν ένα ποτάμι ορμητικό, που τίποτα δεν του αντιστέκεται, μετατρέπεται σε στίχους, άλλοτε λυρικούς κι άλλοτε επικούς, άλλοτε με εξάρσεις κι άλλοτε σε τόνους χαμηλούς, αλλά πάντοτε με λόγο ευθύ, ανεπιτήδευτο, άμεσο. 

Το 1992 εκδόθηκε βιβλίο του Αγγελου Σακκέτου με τίτλο Πρόσωπο με πρόσωπο, ο αντιδικτατορικός αγώνας του Ι. Δ. μέσα από το προσωπικό του αρχείο, το οποίο προλογίζει ο τότε Αρχιεπίσκοπος Β. και Ν. Αμερικής Ιάκωβος, που το χαρακτηρίζει πολιτική παρακαταθήκη του Ι. Δ. Το βιβλίο περιέχει κείμενα, επιστολές, συνεντεύξεις και άρθρα του Ι. Δ. κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Ξεκινά από τον Ιανουάριο του 1967 και παραθέτει τους αγωνιώδεις λόγους του Ι. Δ., Α΄ Αντιπροέδρου τότε της Βουλής και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΦΙ.Δ.Ε., για την επερχόμενη ανωμαλία. Ήταν η εποχή της δίκης του ΑΣΠΙΔΑ, της πτώσης της κυβέρνησης Στεφανόπουλου και της υπηρεσιακής κυβέρνησης Παρασκευόπουλου, η χώρα βρισκόταν σε έντονη προεκλογική περίοδο. Ο Ι. Δ. σε δραματικούς τόνους αρθρογραφεί στον ημερήσιο τύπο, με τελευταίο άρθρο αυτό της 17ης Απριλίου 1967 με τίτλο «Δεν πταίουν οι θεσμοί» το οποίο κλείνει ως εξής «Η λύσις του δράματος της Ελλάδος δεν είναι η μεταβολή των θεσμών και μάλιστα η βιαία, αλλά ο σεβασμός προς αυτούς». 

Τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου, παρά τη ρητή απαγόρευση, ο Ι. Δ. κινείται με το αυτοκίνητό του προς τη Βουλή προκειμένου να συναντήσει τον Πρόεδρο, πηγαίνει στ’ ανάκτορα προσπαθώντας να συναντήσει τον Βασιλιά, φτάνει μέχρι το Πεντάγωνο, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Από την επόμενη ημέρα αρχίζει ένας καινούριος αγώνας. Απευθύνεται με επιστολές προς τα μέλη του πρώτου Υπουργικού Συμβουλίου της Στρατιωτικής Κυβέρνησης, απαντάει με πλήθος μαχητικών επιστολών στον αρθρογράφο του «Ελεύθερου Κόσμου» Σάββα Κωνσταντόπουλο, δίδει συνεντεύξεις σε ευρωπαϊκές εφημερίδες και ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, απευθύνεται με επιστολές στους Προέδρους των Ευρωπαϊκών Κοινοβουλίων και προς τον Αντιπρόεδρο των Η.Π.Α. Ρ. Νίξον. Τον Δεκέμβριο του 1967 μεταβαίνει στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών εκλιπαρώντας τον Αρχιεπίσκοπο να μεσολαβήσει για ν’ αποφευχθούν τα χειρότερα. Βγαίνοντας από την Αρχιεπισκοπή, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται στα κρατητήρια στο Μαρούσι και εξορίζεται στην Απείρανθο της Νάξου. Αναγκάζεται να κλείσει την κλινική του «?γιος Χαράλαμπος», απαγορεύεται η έξοδος από τη χώρα του υιού του ιατρού Γεωργίου Διαμαντοπούλου, ο οποίος είχε πρόσκληση από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Το 1969 ο Ι. Δ. αφήνεται ελεύθερος και καλείται από τη Στρατιωτική Διοίκηση Αθηνών, όπου ο επικεφαλής Ταξίαρχος (τότε) Φ. Γκιζίκης, του ζήτησε «να απόσχη πάσης περαιτέρω ενεργείας που θα εστρέφετο κατά των κυβερνώντων, άλλως είναι υποχρεωμένος να τον συλλάβει ξανά». Ο Ι. Δ. απαντά με τη χαρακτηριστική παρρησία και το πικρό χιούμορ του «Στρατηγέ, μπορώ να τηλεφωνήσω στη γυναίκα μου να μου στείλει τα πράγματά μου, να είμαι έτοιμος. Βγαίνοντας έξω θα κάμω οπωσδήποτε δήλωσιν. Σεις θα κάμετε το καθήκον σας έναντι των ανωτέρων σας και εγώ το ιδικόν μου κατά πολιτικήν συνείδησιν» Φ. ΓΚ. «Ό, τι είχα να σας πω το είπα και δεν είμαι Στρατηγός» Ι. Δ. «Γρήγορα θα γίνετε». 

Το βιβλίο συνεχίζει με ντοκουμέντα μέχρι το 1974 οπότε επέρχονται τα δραματικά γεγονότα της Κύπρου. Ο Ι.Δ. με συνεντεύξεις προς τη Γερμανική τηλεόραση και την εφημερίδα «EXPRESSEN» της Στοκχόλμης, εκδηλώνει την αγανάκτησή του για το πραξικόπημα και για την είδηση ότι το ΝΑΤΟ ζήτησε από τους Έλληνες Αξιωματικούς ν’ αποσυρθούν από την Κύπρο. Σε τηλεγράφημά του προς το Στρατηγό (πλέον) Φ. Γκιζίκη αναφέρει «Η άμυνα της Πατρίδος τυγχάνει Συνταγματική υποχρέωσις του πολίτου. Η αιτηθείσα συμπαράστασις του Έθνους και η άρσις τυχόν αμφιβολίας της παγκοσμίου κοινής γνώμης ότι αύτη επετεύχθη, θέλει πιστοποιηθεί με την σύγκλησιν της τελευταίας Βουλής δια την έγκρισιν κηρύξεως πολέμου». 

Εκτός από τα παραπάνω ο Ι. Δ. έχει γράψει επίσης «Ποιοι επρόδωσαν τον Γ. Παπανδρέου», «Οδοιπορικό γιατρού» με αναφορές στην ιατρική του δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του πολέμου και της κατοχής, «Παρατηρήσεις επί του εκδοθέντος υπό της Βουλής τόμου Γερουσιαστών - Βουλευτών 1925-1974» καθώς και πλήθος άρθρων, σχολίων, επιστολών και κειμένων επί της πολιτικής επικαιρότητας της εποχής, αλλά και περί των σημαντικών εθνικών ζητημάτων, όπως είναι το Κυπριακό και το Μακεδονικό. 

Ολόκληρο το συγγραφικό έργο του Ι. Δ. αποτελεί ένα ανάγλυφο του αυστηρού βίου του και του ανεξάρτητου χαρακτήρα του. Αυτός ο χαρακτήρας και η συνέπειά του τον οδήγησαν σε μια μοναχική πορεία και σε μια ενεργό συνείδηση χρέους που ο ίδιος όχι μόνο δέχτηκε αλλά με το θάρρος που διακρίνει τους ασυμβίβαστους μαχητές τις επέλεξε εν πλήρει συνειδήσει. 

Το φαινομενικά ιδιόρρυθμο και παρορμητικό του χαρακτήρα του και οι ακαριαίες και δυναμικές αντιδράσεις του, σε εποχές που η δημόσια ζωή έδειχνε να τελματώνει, στην ουσία δεν ήταν παρά η απόλυτη προσήλωσή του στις ξεκαθαρισμένες αρχές και αξίες που ο ίδιος πίστευε. Οι αρχές αυτές ήταν η υπό οποιεσδήποτε περιστάσεις υπεράσπιση της πατρίδας, η διασφάλιση της αυστηρής τήρησης του Συντάγματος και των νόμων ως έκφανση της λαϊκής κυριαρχίας και η αδιαπραγμάτευτη προάσπιση της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. 

Η καθαρή του σκέψη και η υποδειγματική ανεξαρτησία του ήθους του τον κατέστησαν διά βίου πνεύμα ζωηρό, αντισυμβατικό και διορατικό. Αν και έζησε τα δαιδαλώδη παρασκήνια της πολιτικής ζωής έχοντας ρόλο πρωταγωνιστή σε καιρούς χαλεπούς, ουδέποτε το πνεύμα του έχασε την ελαφράδα και τη χάρη του ευαίσθητου ανθρώπου και αυτό αποτυπώθηκε θαυμάσια στα κείμενά του. 

ΣHMEIΩΣH: Το κείμενο αυτό είναι παρμένο από τα Πρακτικά του Δ΄ Συμποσίου Nαυπακτιακής Λογοτεχνίας – Λόγιοι και Λογογράφοι Nαυπακτίας που έγινε στη Nαύπακτο (20-21-22 Oκτωβρίου 2000) και δημοσιεύθηκε στον IB΄ (2001) τόμο του περιοδικού «NAYΠAKTIAKA» της Eταιρείας Nαυπακτιακών Mελετών. 

 


 

 

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήσης σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα αποδέχεστε τους όρους μας. Όχι, θέλω να μάθω περισσότερα.