ΠΟΛΙΤΗΣ Μ. Θ. (1930- )

κείμενο: ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΦΥΛΑΣ

Εισαγωγικό σημείωμα

Ο Θ. Μ. Πολίτης γεννήθηκε στο Αγρίνιο από μητέρα Μεσολογγίτικης καταγωγής. Τα περισσότερα χρόνια τα έζησε στην Ι. Π. Μεσολογγίου, όπου σταδιοδρόμησε ως υπάλληλος του Δημόσιου τομέα. Διετέλεσε προϊστάμενος Γραφείων και Τμημάτων Υπηρεσιών της Νομαρχίας Αιτωλοακαρνανίας.

Στα λογοτεχνικά δρώμενα εμφανίστηκε αρχικά με δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο Μεσολογγίου και Αγρινίου και με ομιλίες του για τη ζωή και το έργο σημαντικών λογοτεχνών της Αιτωλοακαρνανίας. 

Είναι συγγραφέας των παρακάτω βιβλίων: Η συμβολή της Αιτωλοακαρνανίας στην Επανάσταση του 1821 (Πρώτο βραβείο πανελλήνιου διαγωνισμού - Δημόσιος Έπαινος Νομαρχίας Αιτωλοακαρνανίας). Ο Κανονισμός του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Αγρινίου (Έπαινος Δημοτικού Συμβουλίου Αγρινίου και έκδοση από τον ομώνυμο Δήμο).Κωστής Παλαμάς- Κωνσταντίνος Χατζόπουλος - Μίλτος Μαλακάσης, Έκδοση Ραδιοφωνικού Σταθμού Ι. Π. Μεσολογγίου, Αθήνα 1983. (Αγοράσθηκε αριθμός αντιτύπων από το Υπουργείο Πολιτισμού, ύστερα από γνωμάτευση αρμόδιας Επιτροπής). Σκιαγραφήσεις λογοτεχνών, Πρόλογος του Ακαδημαϊκού Γ. Θ. Βαφόπουλου, Β΄ έκδοση, εκδ. Πολύπλευρο, Μεσολόγγι 1986. (Έπαινος της «Στέγης Τεχνών και Γραμμάτων» του Υπουργείου Πολιτισμού, αγορά αντιτύπων από το ίδιο Υπουργείο και διανομή του σε Δημοτικές Βιβλιοθήκες). Ο «Μπαλίλα» Μαρτυρία-Χρονικό, Έκδοση και πρόλογος του Φροντιστηρίου Μέσης Εκπαίδευσης «Σπουδή». Λογοτεχνικές προσεγγίσεις (Αθανάσιος Κυριαζής, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Ν. Γ. Πεντζίκης, Νίκος Καββαδίας). Ο ποιητής Κωνσταντίνος Χατζόπουλος και τα ανέκδοτα απομνημονεύματα της συζύγου του Σάννυ Χάϊγκμαν, εκδόσεις Σοκόλη. Το δοκίμιο και Αιτωλοακαρνάνες δοκιμιογράφοι, εκδ. Ίβυκος, Αγρίνιο 2001. 

Ο Θ. Μ. Πολίτης από το 1977 και για τα δεκατέσσερα επόμενα χρόνια υπήρξε συγγραφέας των κειμένων, παρουσιαστής και συνεκφωνητής1 της εβδομαδιαίας εκπομπής «Λογοτεχνικά περιθώρια» του ραδιοφωνικού σταθμού Ι. Π. Μεσολογγίου, από το μικρόφωνο της οποίας «έβγαλε στον αέρα» 685 προγράμματά της. Παρουσίασε πλήθος βιβλίων, προσώπων, πολιτιστικών γεγονότων και ενημέρωνε τους ακροατές για τα λογοτεχνικά, καλλιτεχνικά και πολιτιστικά δρώμενα.Η ακροαματικότητα και αποδοχή της εκπομπής ήταν ευρύτατη όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο αλλα επίσης και στην περιοχή της πρωτεύουσας και σε άλλα διαμερίσματα της χώρας. 

Το χρονικό διάστημα 1992-1995 ήταν ο συγγραφέας των κειμένων, παρουσιαστής και συνεκφωνητής των εκπομπών «Λογοτεχνική έκφραση» και «Πολιτιστική Επικαιρότητα» του ραδιοφωνικού σταθμού της Τ.Ε.Δ.Κ. Αιτωλοακαρνανίας, απ’ όπου πραγματοποίησε αντίστοιχα εκατόν έντεκα (111) και δώδεκα (12) ραδιοφωνικές εκπομπές με λογοτεχνικό περιεχόμενο. «Προσπαθούσε να δώσει στους ακροατές ό,τι καλύτερο, συμβάλλοντας και από αυτό το «μετερίζι» στην πολιτισμική άνοδο του τόπου».

Στο χρονικό διάστημα 1978-2002 ο Θ. Μ. Πολίτης εκφώνησε σε δημόσιους χώρους περισσότερες από ογδόντα ομιλίες λογοτεχνικού, ιστορικού και πολιτισμικού περιεχομένου, οργανωμένες από φορείς Πολιτισμού και Γραμμάτων στο νομό Αιτωλοακαρνανίας και στην Αθήνα. 

Στο χρονικό διάστημα 1978-2002 περισσότερα από χίλια εκατό (1100) λογοτεχνικά και κριτικά κείμενα του Θ.Μ. Πολίτη δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα λογοτεχνικά περιοδικά: Νέα Εστία, Δώμα, Φιλολογική Πρωτοχρονιά, Παρουσία, Απανεμιά, Στερεά Ελλάς, Ρίζα Αγρινιωτών Αθηνών και Επίκαιρα Αιτωλοακαρνανίας, Ίβυκος Αγρινίου καθώς και σε εφημερίδες: Αιτωλική και Μεσολογγίτικα Χρονικά Μεσολογγίου, Ελεύθερος Δυτικής Ελλάδας, Παναιτωλική, Παλμός και Ημερησία Αγρινίου. 

Έλαβε μέρος ως εισηγητής σε πολλά Επιστημονικά Συνέδρια-Συμπόσια, όπως στο «Α΄ Διεθνές Ιστορικό και Αρχαιολογικό Συμπόσιο Αιτωλοακαρνανίας» Μεσολόγγι 1991, στο «Α΄ Λαογραφικό Συνέδριο Αιτωλοακαρνανίας» Αγρίνιο 1992, στο « Λογοτεχνικό Συμπόσιο για τον Ι. Μ. Παναγιωτόπουλο», 1992, στο «Επιστημονικό Συνέδριο για τα 200 χρόνια από τη Γέννηση του Διονυσίου Σολωμού», Μεσολόγγι 1998, στο «Συμπόσιο για το έργο του Γεωργίου Σεφέρη» 2000, στην «Επιστημονική Ημερίδα για το Αγρίνιο “Η πόλις θυμάται”», Πανεπιστημιακή Σχολή Αγρινίου, Αγρίνιο 2000 και στο «Β΄ Διεθνές Ιστορικό και Αρχαιολογικό Συνέδριο Αιτωλοακαρνανίας», Αγρίνιο 2002.

Ο Θ. Μ. Πολίτης επιμελήθηκε την έκδοση του δεκάτομου έργου, των Απάντων, του Αιτωλοακαρνάνα ιστορικού και λαογράφου Κ. Σ. Κώνστα.
Η δραστηριότητά του όμως δε σταματάει εδώ. Διετέλεσε Αντιπρόεδρος Δ. Σ. του «Πνευματικού Κέντρου Δήμου Αγρινίου» (1977-1986), Πρόεδρος Δ.Σ. της «Ιστορικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Δυτικής Στερεάς Ελλάδας» (1991-1993), Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του «Φιλολογικού Ομίλου Αγρινίου: Κώστας Χατζόπουλος», μέλος Δ. Σ. του Συλλόγου «Βυρώνεια» Μεσολογγίου, Πρόεδρος Δ. Σ. του «Παραρτήματος Αιτωλοακαρνανίας» του «Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών» και μέλος Δ. Σ. του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου.

Τώρα, (2002) είναι: Μέλος Δ. Σ. της Ένωσης Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Γενικός Γραμματέας Δ. Σ. του ΔΗ. ΠΕ. ΘΕ. Αγρινίου, Πρόεδος Δ. Σ. Παραρτήματος Αιτωλοακαρνανίας του «Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών» και Πρόεδρος Δ. Σ. Φιλολογικού Ομίλου Αγρινίου «Κωνσταντίνος Χατζόπουλος» και μέλος του «Ελληνικού Κέντρου» της «Διεθνούς Εταιρείας Κριτικών Λογοτεχνίας» που εδρεύει στο Παρίσι.

Όλες οι παραπάνω δραστηριότητες του Θ.Μ. Πολίτη δεν είχαν ούτε έχουν επαγγελματικό χαρακτήρα. Από καμμία πηγή (ραδιοφωνία, εφημερίδες, περιοδικά, συμμετοχές σε Δ.Σ. κ.λ.π.) δεν εισέπραξε, ούτε ζήτησε κάποια αμοιβή. Η όλη του πνευματική δραστηριότητα είναι μια προσφορά στα Γράμματα και στη Λογοτεχνία της χώρας μας. 

«Ο Θ. Μ. Πολίτης έχει κάμει το έργο της ενασχόλησης με τη συγγραφή, κυρίως όμως με την κριτική σκοπό ζωής… Η λογοτεχνική κριτική και η ενασχόλησή του με την έκφραση γενικά, όπως και με τα πολιτιστικά δρώμενα στον τόπο, είναι το μεράκι του, αφού για το ως αυτή τη στιγμή σύνολο του έργου του ο κριτικός μας δεν έχει αμειφθεί!... Ο Θ. Μ. Πολίτης με την ευρύτητα του πνεύματος και γνώσεως των λογοτεχνικών πραγμάτων και έχοντας στο νου του ένα πολυπληθές αναγνωστικό κοινό, ενδιαφέρεται να δώσει στοιχεία τέτοια και τόσα που θα βοηθήσουν το μυημένο, αλλά και τον απλό αναγνώστη, που για πρώτη φορά έρχεται σε επαφή με έργο τέχνης, να εννοήσει, να κατανοήσει και να εκτιμήσει το λογοτεχνικό έργο που κρατάει στα χέρια του. Δεν τον ενδιαφέρουν οι διάφορες κριτικές φανφάρες, οι μεγαλοστομίες, ή οι αναφορές σε μεγάλους λογοτέχνες και σοφούς, όπως συχνά συμβαίνει για λόγους επίδειξης πνεύματος, γνώσεων και εντυπωσιασμού»2. 

 

 

Ένας εθελοντής των πνευματικών αγώνων3

Είναι μερικές πόλεις που δέθηκαν ή δένονται με τους λογοτέχνες της περιοχής τους, έτσι που αν τις θυμηθεί κάποιος, αυτόματα έρχονται στο μυαλό του με το έργο τους και τις πνευματικές δραστηριότητες. Ο Γιάννης Σκαρίμπας στη Χαλκίδα, ο Τάκης Δόξας στον Πύργο, ο Στέφανος Ιωαννίδης στην Ξάνθη, ο Κώστας Αβραάμ στη Λαμία. Υπάρχουν όμως και σήμερα άνθρωποι με ποικίλες πνευματικές δραστηριότητες που είναι ακατάλυτα δεμένοι με το πνευματικό πρόσωπο της περιοχής τους. Ένας απ’ αυτούς είναι κι ο Θόδωρος Πολίτης στο Μεσολόγγι και στο Αγρίνιο. Συγγραφέας ιστορικών βιβλίων που βραβεύτηκαν και λογοτεχνικών που εντυπωσίασαν με την άψογη δομή του λόγου, καθημερινά δίνει το παρόν με εμπεριστατωμένα δημοσιεύματα και με συμμετοχή σε κάθε είδους καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Μέλος του ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρίας Κριτικών Λογοτεχνίας (που εδρεύει στο Παρίσι) είναι ο μοναδικός, ίσως πανελληνίως, που κρίνοντας ένα βιβλίο κάνει ολόκληρη μελέτη με κάθε λεπτομέρεια και με εμβάθυνση στις προθέσεις του συγγραφέα. Έχει έναν δικό του τρόπο κριτικής σκέψης αλλά και ευαισθησίες για τους συγγραφείς, αφού ξέρει με τι αγώνες και αγωνίες φτάνει στο αναγνωστικό κοινό το πνευματικό τους δημιούργημα.

Η επιδίωξή του είναι να βοηθήσει προπαντός τους νέους, που ξεκινάνε την πορεία τους και να τους καθοδηγήσει σωστά, έτσι που μετά το καλό, να φτάσουν στο καλύτερο. Το Αγρίνιο με τη μεγάλη πνευματική παράδοση σίγουρα του χρωστάει πολλά, αφού εδώ και μερικά χρόνια με νου και καρδιά υπηρετεί την πόλη του, την προβάλλει, και την υψώνει στη συνείδηση ενός ευρύτερου κοινού. Φυσικά από τα νεανικά του χρόνια βρισκόταν στις πνευματικές προφυλακές του τόπου του, έτσι που να δίνει τον εαυτό του αποκλειστικά για την πνευματική πρόοδο του Αγρινίου. Και βεβαίως πώς να μη θυμηθούμε εκείνες τις ταχτικές ραδιοφωνικές του εκπομπές (με τη συνεργάτιδά του Χαρά Σώκου) που είχαν ποιότητα αξιοπρόσεχτη και έδειχναν τη συναίσθηση ευθύνης που είχαν οι συντελεστές τους. Δεκατέσσερα χρόνια στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Μεσολογγίου και τρία στου Αγρινίου, οι σελίδες των λογοτεχνικών παρουσιάσεων ξεπερνούν τις δέκα χιλιάδες. Κατά κοινή ομολογία οι ραδιοφωνικές εκείνες εκπομπές δεν είχαν τίποτα να ζηλέψουν από τις αντίστοιχες των Αθηναϊκών ραδιοφώνων. Θάλεγα μάλιστα πως υπερτερούσαν σε πολλά και προπαντός στο ότι ήταν έξω από κυκλώματα και ιδιοτέλειες.

Χαρακτηριστικά θα επισημάνουμε πως στο πρόσφατο Συνέδριο για τον Σολωμό που έγινε στο Μεσολόγγι και συμμετείχαν επιφανείς πανεπιστημιακοί μελετητές του εθνικού μας Ποιητή, η εισήγηση του Θ. Μ. Πολίτη εντυπωσίασε για το εύρος της κριτικής του σκέψης και τις νέες απόψεις που προσεκόμισε για την κατανόηση της προσφοράς του δημιουργού του εθνικού μας Ύμνου και της Γυναίκας της Ζάκυθος, που έχει σχέση με το πολιορκημένο Μεσολόγγι.

Το Υπουργείο Πολιτισμού σίγουρα θα επιβραβεύσει την πολιτιστική του προσφορά, γιατί είναι από τους λίγους που εθελοντικά και χωρίς επιβάρυνση κανενός προϋπολογισμού (εκτός από τον οικογενειακό του) δίνει πάντα τον καλλίτερο εαυτό του για την προβολή των Γραμμάτων και Τεχνών.

1 Συνεργαζόμενη εκφωνήτρια των κειμένων και απαγγέλτρια ποιημάτων ήταν η κα Χαρά Σώκου.
2 Ελένη Χωρεάνθη, «Θ. Μ. Πολίτης, Ο κριτικός, ο δοκιμιογράφος, ο μελετητής, ο πεζογράφος», περιοδ. 
Παρουσία, τευχ. 10, Οκτ.-Δεκ. 1999, σσ. 6-7.
3Περιοδικό Πνευματική Ζωή, περίοδος Γ΄, χρόνος 11ος, τευχ. 121 Ιούλιος-Αύγουστος 1998.

ΕΚΛΟΓΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Θ. Μ. ΠΟΛΙΤΗΣ

Ι. Αφιέρωμα:

  • Περιοδ. Παρουσία Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης, τριμηνιαία έκδοση της Ένωσης Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τευχ. 10, Οκτ.-Δεκ. 1999.

ΙΙ. Μελέτες και ?ρθρα.

  • Βιογραφική Εγκυκλοπαίδεια Ελλήνων Λογοτεχνών. Συμπληρωματικός τόμος, επιμ. Δημ. Σιατόπουλου, εκδόσεις Αφοί Παγουλάτου, Αθήνα (χ.χ.).
  • Δροσόπουλος Νίκος, Λογοτεχνικά Πορτραίτα, Β΄ έκδοση, εκδ. Λειψία, Αθήνα 1978.
  • Σταφυλάς Μιχάλης, Διαρκής Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.
  • Σταφυλάς Μιχάλης, «Θ.Μ.Πολίτης Ένας εθελοντής των πνευματικών αγώνων», περιοδ. Πνευματική Ζωή, τευχ. 121, Ιουλ.-Αυγ. 1998.
  • Μόσχος Ε.Ν. «Θ.Μ.Πολίτη: Σκιαγραφήσεις Λογοτεχνών», Νέα Εστία, τόμ. 117, τευχ. 1392, 1-7-1985.
  • Σαρδελής Κώστας, «Θ. Μ. Πολίτη: Ο Μπαλίλα, Μαρτυρία-Χρονικό», Νέα Εστία, τευχ. 1625, 15-3-1995.
  • Κόκκινος Δημοσθένης, περιοδ. Ηπειρωτική Εστία, τεύχη 387-389, 1984.
  • Γιάκος Δημήτρης, εφημ. Αιτωλική Μεσολογγίου, 20-8-1978.
  • Βαβούρης Σταύρος, περιοδ. Τραμ, Τρίτη Διαδρομή, τευχ. 7, Θεσσαλονίκη Σεπτ.1988, σ.98.

 


 

 

 

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήσης σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα αποδέχεστε τους όρους μας. Όχι, θέλω να μάθω περισσότερα.