ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ XP. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ (VICTOR H. SEMOS) (1898-1974)

κείμενο: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Μ. ΤΡΙΨΙΑΝΟΣ

Η ζωή του

Ο Βασίλειος Ασημακόπουλος ή Victor Semos, του Χρήστου και της Μαρίας, γεννήθηκε στην Κάτω Χώρα (Μικρή Λομποτινά) Ναυπακτίας στις 7-8-1898. Λόγω του επαγγέλματος του πατέρα του, που ήταν τελωνοφύλακας, εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Πάτρα, όπου φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο και εγγράφηκε στο Ε΄ Ελληνικό Σχολείο. Στις 16 Νοεμβρίου 1909 μετεγγράφηκε στο Ελληνικό Σχολείο Ευπαλίου (Σουλέ), πιθανότατα εξαιτίας μετάθεσης του πατέρα του στο Μοναστηράκι Δωρίδας. Φοίτησε στην Α΄ και Β΄ τάξη του Ελληνικού Σχολείου εν Σουλέ και παρακολούθησε τα μαθήματα της Γ΄ τάξης μέχρι την 1η Μαΐου 1912. Από το 1912 εγκαταστάθηκε στις Η.Π.Α., όπου εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην ελληνική εφημερίδα «Ατλαντίς» της Νέας Υόρκης. Το 1922 συνέστησε εταιρεία καφέ. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο υπηρέτησε στο Αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό και για τις υπηρεσίες του τιμήθηκε με το βαθμό του πλοιάρχου. Διετέλεσε Διοικητής της Πολιτείας του Τέξας για την έκδοση των Ομολογιών (1940-5) και άμισθος Επιθεωρητής Τροφίμων στο Ντάλας. Διακρίθηκε ως εστιάτορας με το περίφημο Torch Restaurant.

Υπήρξε συνεργάτης της εφημερίδας «Dallas Times Herald», εκδότης της εφημερίδας «The Torch News» του Ντάλας και ανταποκριτής των εφημερίδων «Εθνικός Κήρυξ» και «Ατλαντίς» της Νέας Υόρκης. Ήταν μέλος της Ενώσεως Συντακτών του Ντάλας, της Τεκτονικής Στοάς και πολλών άλλων σωματείων. Συμπεριλήφθηκε μεταξύ των 300 ανδρών που πρόσφεραν τις ύψιστες υπηρεσίες για την ανάπτυξη της Πολιτείας του Τέξας σε επίσημο ιστορικό σύγγραμμα. Υπήρξε επίσης ιδρυτικό μέλος και πρώτος Πρόεδρος της Ναυπακτιακής Αδελφότητας Ντάλας Τέξας. Για τις υπηρεσίες του προς τον Ελληνισμό της Αμερικής και την Ορθόδοξη Εκκλησία τιμήθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως επί Πατριάρχου Αθηναγόρα, από τον οποίο χειροθετήθηκε Eπίλεκτος της Ορθοδοξίας. Πέθανε στο Ντάλας το 1974. 

Το έργο του 

Ποιητικές Συλλογές:

  1. 1918,Καρδιάς ερείπια, 
  2. Τα ψιθυρίσματα του χωριού μου, 1926,
  3. Αναμνήσεις και όνειρα, Τύποις «Κόσμου», Νέα Υόρκη 1945, ²1960 (δίγλωσση έκδοση στην ελληνική και αγγλική), σσ. 135,
  4. Από τα όνειρα στην πραγματικότητα, 1963,
  5. Αναδρομή, Αθήναι 1965, ²1969, σσ. 95 και
  6. Η επιστροφή μου στην Ελλάδα.

 

Αναμνήσεις και όνειρα



[Τύποις «Κόσμου», Νέα Υόρκη 1945, ²1960 (δίγλωσση έκδοση στην ελληνική και αγγλική), σσ. 135]. 
Πρόκειται για συλλογή βιογραφικών σημειωμάτων, ταξιδιωτικών εντυπώσεων και ποιημάτων. Τα περιεχόμενα του βιβλίου κατά κατηγορίες κειμένων είναι τα ακόλουθα:

  1.  (Υπογραφή Ο ΕΚΔΟΤΗΣ, σ. 3). Επιστολή του υποτιθέμενου ποιητή στον εκδότη με βιογραφικά στοιχεία (Αγαπητέ μοι Βίκτωρ, σσ. 5-8).Αντί Προλόγου – Ποίος ο ποιητής
  2. Εφτά (7) σημειώματα αυτοβιογραφικού χαρακτήρα: Αι απογητεύσεις μου (σσ. 9-10). Η επιστροφή μου (σσ. 21-3). Οι μετανάσται και οι εν Ελλάδι Συγγενείς (σσ. 24-7). Υπερπατριωτισμός (σσ. 27-8). Η επάνοδός μου (Υπογραφή Ο ΠΟΙΗΤΗΣ, σσ. 55-6). Η Αυτού Μεγαλειότης ο Έρως (Υπογραφή Ο Ποιητής, σσ. 57-8). Επίλογος. Φίλος και φιλία (Υπογραφή Ο ΠΟΙΗΤΗΣ, σσ. 129-35).
  3. Δώδεκα (12) εκτενή κείμενα με ταξιδιωτικές εντυπώσεις: Ένα θαλάσσιο ταξείδι από την Νέαν Υόρκην στην Νεάπολιν της Ιταλίας (σσ. 11-4). Νεάπολις – Πομπηία (σσ. 15-7). Πάτραι (σσ. 18-20). Μία εκδρομή με τα υποζύγια στη (sic) Παπαδιά της Ναυπακτίας (σσ. 29-31). Μία επίσκεψις εις το περίφημον Μαντείον των Δελφών (σσ. 32-6). Θρύλοι και πραγματικότης από την πόλιν των ονείρων – Κωνσταντινούπολιν (σσ. 37-9). Το Φανάρι (σσ. 40-2). Βόσπορος (σσ. 42-3). Πριγκιπόνησοι. Πρώτη. Αντιγόνη. Χάλκη. Πρίγκηπος (σσ. 44-6). Δολμά-Μπαξέ. Μια ματιά στο χαρέμι (σσ. 47-9). Τσαρσί-Παζάρ. Ιππόδρομος. Κεράτιος Κόλπος (σσ. 50-1). Κέρκυρα – περνώντας και βλέποντας (σσ. 52-54).
  4. Εκατόν δεκαεφτά (117) ποιήματα με 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 13, 16, 17 στροφές, που αποτελούνται από 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους, οχτασύλλαβους, εφτασύλλαβους ή εξασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους. Το περιεχόμενο των ποιημάτων είναι έντονα βιωματικό, δηλαδή θεματικοί άξονες των ποιημάτων είναι η νοσταλγία του ξενιτεμένου, ο έρωτας, οι αναμνήσεις των παιδικών χρόνων από το χωριό, τα βάσανα και οι καημοί της ξενιτιάς, οι εθνικές μας περιπέτειες (κατοχή, αντίσταση), ο ηρωικός θάνατος για την πατρίδα, ενώ υπάρχουν και σατιρικά επιγράμματα, καθώς και ποιήματα με ακροστιχίδα, που αποτελεί και τον τίτλο τους.


Ας παρακολουθήσουμε κάποια χαρακτηριστικά ποιήματα του βιβλίου: 

ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΥ 

Χωριό μου ώμορφο χωριό, με τες ψηλές ραχούλες
Με τα πλατάνια τα ψηλά, τα γάργαρα νερά σου
Με τες πολλές σου Λεμονιές, Πορτοκαλιές και Λεύκες
Τα περιβόλια τα πολλά, τους ώμορφους μπαξέδες
Στης ρεματιές οι μύλοι σου, στο πλάι σου τ’ αμπέλια
Το Κάστρο υπερήφανο στην κορυφή σου στέκει
Κ΄ η Θάλασσα τα πόδια σου, σου πλένει ολοένα.
 

Στον κόσμο γύρισα να βρω χωριό για να σου μοιάζη.
 
Βρήκα χωριό όπου ανθούν λουλούδια παπαρούνες
Βρήκα χωριό που τραγουδούν τ’ αηδόνια κάθε μέρα
Δεν τραγουδούν όμως γλυκά σαν τα δικά σου αηδόνια
Κοντά στο Κεφαλόβρυσο στον πλάτανο στη βρύσι
Και ’κει κοντά στο Γρίμποβο στον ίσκιο των πλατάνων
Θέλω να ζήσω δυο λεπτά, χωριό μου πριν ...πεθάνω.

(σ. 59 = Αναδρομή, Αθήναι 1965, ²1969, σ. 30)

 

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΑΠ’ ΤΗ(sic) ΞΕΝΗΤΕΙΑ 

Με κάθε κύμα που έρχεται, καθώς με τον αγέρα
Χίλια φιλιά αγάπη μου σου στέλνω κάθε μέρα
– Το κύμα σέρνεται εδώ και ’κει με το αγέρι
Και πέρνουν τα φιλάκια σου τα παν σε άλλα μέρη.
 

Όσα πουλιά την άνοιξι γυρίζουν στη φωληά τους
Χίλια φιλιά πέρνουν για σε και φέρνουν στα φτερά τους
– Αχ! τα πουλιά τα δύστυχα σκοτώνονται στο δρόμο
Κι΄ αφήνουν τα φιλάκια σου στην ερημιά, στο λόγγο.
 

Χίλια φιλιά ολόθερμα θε να σου στείλω φως μου
Και με το χάρο ακόμα πριν φύγ’ από τον κόσμο
– Όσα φιλάκια σου σταλούν καλέ μου με το χάρο
Την ώρα του θανάτου μου εκείνα μόν’ θα πάρω.
 

(σ. 78 = Αναδρομή, Αθήναι 1965, ²1969, σ. 21)

 

ΜΑΡΙΑ 

Μ – Μαρία λεν την Παναγιά, τη μάννα μου και σένα
Α – Αγαπημένες μου κι’ αι τρεις είσθε πολύ για μένα
Ρ – Ρώτα τ’ αστέρια να σου πουν γιατί αγρυπνώ τα βράδυα
Ι – Ικέτης εις το κόνισμα της Παναγίας γέρνω
Α – Αλλ’ όμως εις τη μάννα μου και σε τον νου μου φέρνω.

(σ. 90)

 

Η ΕΛΠΙΣ ΤΟΥ ΓΥΙΟΥ ΜΟΥ 

Στων γονειών μου την πατρίδα
Στα απάτητα βουνά
Ανεμίζ’ η φουστανέλλα
Ξαναζή η κλεφτουριά.
 

Ζούνε τώρα σκλαβωμένοι
 
Οι δικοί μας εκεί κάτω
Ζωντανοί σκελετωμένοι
Με την όψι του θανάτου.
 

Έχω όμως την ελπίδα
Γρήγορα να επισκεφθώ
Μια ελεύθερη πατρίδα
Των γονειών μου το χωριό.

(σ. 102)

 

ΕΙΣ ΒΑΣ. ΠΛΑΣΤΗΡΑΝ 

Η δόξα αιωνία απόγονε ηρώων
Εις ην ενηγκαλίσθης με όνειρον αθώον.
 

Οπόταν ήρχισεν το πυρ ήτο Καθηγητής
Εις τα Γυμνάσια του Πειραιώς της Γυμναστικής
Αλλά ενώ το ξίφος του εχάραζεν την νίκην
 
Και η σημαία εστήνετο εις την Θεσσαλονίκην
Βαρέως πληγωθείς, της δόξης το φορείον
Τον άφησεν κλινήρη εις εν Νοσοκομείον.
 

Πλην άλλο όμως ήτο το όνειρό του
Εις πόλεμον επόθει γλυκά τον θάνατόν του
 
Ζητεί να δραπετεύση εκ του Νοσοκομείου
 

Και πρόσωπον εις μάχην να εύρη του δημίου
Ιδού εις τον λόχον του και πάλιν ανεφάνη
Τον παλαιόν οπλισμόν στας χείρας του λαμβάνει.
 

Ιδού και πάλιν έρχομαι με το γυμνόν μου ξίφος
Ανέκραξεν λαμβάνων του λέοντος το ύφος
Κι’ επέπεσεν ακράτητος εν μέσω των εχθρών
Αψηφών τον κίνδυνον εις χάλαζαν σφαιρών.
 
Πρώτος εκ των συντρόφων του το ξίφος του εγείρει
Ως λέων πειναλέος παντού τον τρόμον σπείρει
Ιππεύσας εις αγρίαν επέπεσε σφαγήν
Και τους εχθρούς του έτρεψεν εις άτακτον φυγήν.
 

Αλλά ενώ εκράτουν το ξίφος του αι χείρες
Και δυνατά εφώναζεν το ζήτω η πατρίς
Διάπλατα ηνοίγοντο της δόξης του αι θύρες
Βουλγάρου σφαίρας άπνους έπεσεν πρηνής.
 

Κοιμού, ο ύπνος σου γλυκύς αθάνατε Πλαστήρα
Σε στέφει αιωνίως της δόξης η πορφύρα.

(σ. 106)

 

ΕΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΝ ΓΑΜΒΡΟΝ 

Βρε κύτταξε τα χάλια σου, που δεν μπορείς να ζήσης Και μην ζητάς και σύντροφο, μαζύ της να ...ψοφήσης.

(σ. 124)

 

Αναδρομή
[Αθήναι 1965, ²1969, σσ. 95]



Η ποιητική αυτή συλλογή αποτελείται από τέσσερις ενότητες: 

Α΄ Νοσταλγίες και αναμνήσεις ( 25 ποιήματα)
Β΄ Καημοί και πόνοι (54 ποιήματα)
Γ΄ Στοχασμοί (17 ποιήματα)
Δ΄ Σαϊτιές (15 ποιήματα). 

Από τα εκατόν έντεκα συνολικά ποιήματα της Αναδρομής, τα 47 προέρχονται από την προηγούμενη ποιητική συλλογή που εξετάσαμε, δηλαδή Αναμνήσεις και όνειρα. 
Ως προς τη μορφή τους τα ποιήματα χωρίζονται σε 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9, 11, 12 μετρικές ενότητες, που αποτελούνται από 2, 4, 6, 7, 8, 9, 10 ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους, δεκατετρασύλλαβους, δεκατρισύλλαβους, οχτασύλλαβους, εφτασύλλαβους, εξασύλλαβους ή πεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους. 

Το περιεχόμενο της ποιητικής συλλογής κατά ενότητες είναι το εξής: Στην Α΄ Ενότητα κεντρικοί άξονες των ποιημάτων είναι τα βιώματα του ποιητή από τη ζωή του χωριού και την ξενιτιά, στη Β΄ Ενότητα τα ερωτικά του βιώματα, στην Γ΄ Ενότητα τα θέματα των ποιημάτων περιστρέφονται γύρω από τον έρωτα, τα βάσανα της ξενιτιάς, την υποκρισία, το χρόνο, το γιο του ποιητή και τον ίδιο, τη θετή πατρίδα του, το θάνατο και τη μοναξιά των ανθρώπων, ενώ στην Δ΄ Ενότητα ο Βασίλειος Ασημακόπουλος γράφει για τις παλιές αγάπες και τις τωρινές και τις χαμένες, καθώς και για την περιέργεια του κόσμου. 

Οι τελευταίες παράγραφοι του προλόγου του ποιητή είναι αρκετά διαφωτιστικές για τις «βασικές πηγές της δημιουργίας» του: 

«Νοσταλγώ και ζω την ομορφιά της πατρίδας μας με το ρυθμό και με το στίχο. Ανάβρυσμα της καρδιάς μου γίνονται έτσι τα ποιήματά μου, νοσταλγικό ταξείδι στα βουνά και στις ακρογιαλιές της Ελλάδος, που σαν βρίσκωμαι κοντά της, ολοκληρώνω τον πόθο της κρυφής μου νοσταλγίας. 

Παράλληλα προς την εσωτερική μου νοσταλγία στοιχείο, είναι και η αγάπη μου στην ομορφιά, που συγκροτεί την ανθρώπινη ευαισθησία. [...]
Καρπός της ευαισθησίας είναι πολλά από τα ποιήματά μου που ανταμώνονται με κείνα που πλάθει η νοσταλγία μου για την Ελλάδα. [...]»
Ας διαβάσουμε κάποια αντιπροσωπευτικά ποιήματα της συλλογής, ένα από κάθε ενότητα: 

ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ 

ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ 

Φτωχοσπιτάκια του χωριού και μισογκρεμισμένα
το σπίτι που γεννήθηκα είν’ εκκλησιά για μένα.
Χτισμένο μες τη θάλασσα, δροσιά το κύμα φέρνει
που το χτυπάει ο Βορηάς και ο Νοτιάς το δέρνει.
 

Παληοί γνωστοί μου φύγανε, τους πήρε η άγια ώρα
και τους μικρούς που άφησα τους βρίσκω γέρους τώρα.
Χωριό μου που σε άφησα μικρό ’να χωριουδάκι
τα χρόνια σε μεγάλωσαν τώρα, Μοναστηράκι.

(σ. 28)

 

ΚΑΗΜΟΙ ΚΑΙ ΠΟΝΟΙ

 

ΕΙΝ’ ΟΛΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ 

Ότι κι’ αν γράψω και να ’πω, είν’ όλα παραμύθια
και όμως κρύβουν μέσα τους κάποια πικρή αλήθεια.
 
Από μικρός σαν άφησα της μάννας μου τα χάδια,
 
τα βλέπω μεσ’ τον ύπνο μου σαν όνειρο τα βράδυα.
 
Απ’ της ζωής τις ομορφιές του έρωτα τη γλύκα
στον κόσμο γύρισα να βρω, αλλ’ όμως δεν την βρήκα
κάτι καρδιές που γνώρισα και κάτι πλάνα μάτια
τον ιερό τον πόθο μου τον έκαμαν κομμάτια.

(σ. 33)

 

ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ

 

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ 

Ο ποιητής είν’ άνθρωπιος, αλλ’ άνθρωπος με λόξα, 
κοιμάται και ονειρεύεται κάθε τιμή και δόξα,
 
στεργιώνει με τους στίχους του βασίλεια και θρόνους,
 
παλάτια χτίζει σ’ αμμουδιές ν’ αφήση σ’ απογόνους.
 

Τις νύχτες ψάχνει άυπνος για λέξεις στα βιβλία,
 
να βρη για τα ποιήματα ομοιοκαταληξία,
 
γράφει, ξεγράφει σαν τρελλός, βάζει και βγάζει λέξεις,
 
μονάχα συ, Θεούλη μου, μπορείς να τον αντέξης.
 

Και λένε πως δοξάζεται μονάχα σαν πεθάνη
για τα τρελλά τραγούδια του που στη ζωή του κάνει,
 
εγώ δεν είμαι ποιητής κι’ αν μ’ έχη πιάσει η λόξα,
 
θέλω να είμαι ζωντανός, παρά νεκρός με δόξα.

(σ. 74)

 

ΣΑΪΤΙΕΣ

 

ΟΝΕΙΡΟ 

Η βαρκούλα μου τρεχάτη
έφτανε στο ακρογιάλι,
 
που περίμενες χρυσή μου,
 
με ολάνοιχτη αγκάλη.
 

Ξάφνου απρόσμενου νοτιά
ένα κύμα φοβερό
 
μες τη θάλασσα με ρίχνει
πληγωμένον ναυαγό.
 

Μα σαν ξύπνησα πουρνό
με τα μάτια βουρκωμένα
είν’ της τύχης μου γραπτό
να ζω μ’ όνειρα για σένα.

(σ. 89)

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Μαθητολόγιο Ελληνικού Σχολείου εν Σουλέ (Ευπαλίω), σχολικά έτη 1909-10, 1910-1, 1911-2 (Ενιαίο Λύκειο Ευπαλίου).
  2. Ακούσατε την φωνήν των εν Αμερική συμπατριωτών μας..., Εφημ. Ναυπακτία, αρ. φυλ. 47, 22 Ιουλίου 1947.
  3. Εφημ. Ναυπακτιακά Νέα, αρ. φυλ. 53, Ιούλ. 1967, σ. 4 και 63, Ιαν. 1968.
  4. Eφημ. Tα Nέα της Pούμελης, 45/Aπρ. 1969, σ. 4.
  5. Αναδρομή β΄ έκδοση, προλογίζει ο Γιάννης Γαϊτάνης, Εφημ. Νέα της Ρούμελης, αρ. φυλ. 51, 4 Νοεμβρίου 1969, σ. 2.
  6. Γιώργου Ευθ. Καψάλη, Προσωπικότητες της Ρούμελης, Αθήνα 1970, σ. 17.
  7. Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. Β΄, σ. 507.
  8. Απεβίωσε ο Βασίλειος Ασημακόπουλος στο Ντάλας, Εφημ. Ναυπακτιακά Νέα, αρ. φυλ. 196, Νοέμ. 1974, σ. 1.
  9. Τρύφωνα Ν. Χατζηνικολάου, Οι Έλληνες της Αμερικής 1499-1999..., Νέο Μέξικο Αμερικής 2000, σσ. 205-6 στο κεφ. Χρήστος Ασημακόπουλος: Ο Αμερικανογεννημένος εθναπόστολος της Ελλάδας.

ΣHMEIΩΣH: Το κείμενο αυτό είναι παρμένο από τα Πρακτικά του Δ΄ Συμποσίου Nαυπακτιακής Λογοτεχνίας - Λόγιοι και Λογογράφοι Nαυπακτίας που έγινε στη Nαύπακτο (20-21-22 Oκτωβρίου 2000) και δημοσιεύθηκε στον IB΄ (2001) τόμο του περιοδικού «NAYΠAKTIAKA» της Eταιρείας Nαυπακτιακών Mελετών. 

 


 

 

 

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήσης σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα αποδέχεστε τους όρους μας. Όχι, θέλω να μάθω περισσότερα.