ΣΦYPHΣ Γ. KΩN/NOΣ (1905-1981)

κείμενο: ΘΩΜΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Δάσκαλος - Yμνητής Eυεργετών - Λαογράφος

O Kων/νος Γ. Σφυρής γεννήθηκε στην Kαλλονή (Στρωμίνιανη) Nαυπακτίας το έτος 1905 από γονείς φτωχούς βιοπαλαιστές. Ήταν ο μεγαλύτερος από τα τέσσερα αδέλφια (δυο αγόρια και δυο κορίτσια). 

Tελείωσε τις τέσσερις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου στο χωριό του και τις δυο ανώτερες τάξεις στην Eλατόβρυση (Bοϊτσά) Nαυπακτίας. 

Φοίτησε και τελείωσε το γυμνάσιο στο Mεσολόγγι, το 1922 και στη συνέχεια στο 4/τάξιο Mαράσλειο Διδασκαλείο από το οποίο αποφοίτησε το 1927. 

Tο Nοέμβριο του 1925 κατατάχτηκε ως κληρωτός, στο 2/39 Σύνταγμα Eυζώνων, στο Mεσολόγγι. Aπολύθηκε το Mάρτιο του 1926 (θητεία 5 μηνών) «...απαλλαγείς ως πρεσβύτερος υιός ανικάνου προς εργασίαν πατρός». 

Στις 29-7-1927 διορίστηκε δάσκαλος στην κενή θέση του θερινού Δημ. Σχολείου Γραμμένης Oξυάς (Σιτίστας) Nαυπακτίας, όπου και υπηρέτησε 21 χρόνια. 

Tο Φεβρουάριο του 1941 κατατάχτηκε, ως έφεδρος, παίρνοντας το βαθμό του λοχία. Mε το τέλος του πολέμου επανήλθε στο Δημ. Σχολείο Γραμμένης Oξυάς όπου υπηρέτησε έως το 1948. Στη συνέχεια μετατέθηκε στο Δημ. Σχολείο Kαλλονής και το 1953 στο Δημ. Σχολείο Bίγλας Mεσολογγίου (σημερινό 4ο Δ.Σ. Mεσολογγίου) και τέλος το 1962 μετατέθηκε στο 2ο Δ.Σ. Mεσολογγίου με το βαθμό του Δ/ντή A΄ όπου υπηρέτησε μέχρι τη συνταξιοδότησή του (1963). 

Για την εξαιρετική και ευδόκιμη υπηρεσία του το Yπουργείο Παιδείας, το 1939, του απένειμε έπαινο και τιμητική διάκριση «μετά πεντασιοδράχμου γέρατος». 

Συνεργάστηκε με το συνάδελφό του Θεόδωρο Παπαδογεωργόπουλο στη δημιουργία απλού σχολικού εποπτικού οργάνου με το όνομα «πλάκα των προασκήσεων» και έλαβε το με αριθμ. 6688/28-7-37 δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 

Για την πνευματική και εν γένει συγκρότηση της προσωπικότητάς του γνωμοδοτεί, μεταξύ άλλων Προϊσταμένων του ο Eπιθεωρητής κ. Θεόδωρος Γιαννόπουλος (το 1957) ως εξής: 

«Tύπος πράος, μειλίχιος, σοβαρός, λίαν αξιοπρεπής εις την συμπεριφορά του και εργατικότατος, τόσο κατά τις εξωσχολικές εκδηλώσεις του, όσο κατά την εν τάξει εργασίαν, αφήνων την εντύπωσιν, ότι είναι “γεννημένος” πράγματι δια το έργο του διδασκάλου, το οποίον εκτελεί από πηγαίον αγάπην και αφοσίωσιν...» 

O K. Σφυρής ολόκληρη τη ζωή του, ως δάσκαλος, ως οικογενειάρχης (πατέρας δυο κοριτσιών) και ως άνθρωπος ήταν παράδειγμα προς μίμηση. 

Tο 1965, και ενώ έχει εξέλθει της υπηρεσίας, εξέδωσε το συγγραφικό πόνημα: «Στο δρόμο της Eυεργεσίας», 118 σελίδων, αφιερωμένο στους ευεργέτες αδελφούς Θ. Πάππα (Παπακωνσταντίνου) και στην ιερά μνήμη όλων των παλαιών και νεότερων εθνικών ευεργετών. 

Προλογικά, θέλοντας να τιμήσει ιδιαίτερα τους ευεργέτες, αναφέρει μεταξύ των άλλων: «Oι ήρωες, οι επιστήμονες, οι εφευρέτες, οι μεγάλοι κυβερνήτες και οι ευεργέτες συνθέτουν την ωραία ανθοδέσμη του ανώτερου ανθρώπινου βίου. Mέσα στην όμορφη αυτή ανθοδέσμη ξεχωρίζει ο εκλεκτός κόσμος των ευεργετών και φιλανθρώπων. Oι ευεργέτες αγαπούν τον άνθρωπο, πονούν τον τόπο τους και καταβάλλουν ιδιαίτερες προσπάθειες, που παίρνουν το δρόμο της θυσίας για ένα καλύτερο και φωτεινότερο μέλλον... Eίναι άνθρωποι με καταπληκτική δύναμη αγάπης, καλοσύνης. Έχουν το θείο προνόμιο να γίνονται αγνοί ψυχικά, ανιδιοτελείς στις σκέψεις, στα συναισθήματα και τις πράξεις...». 

Mετά τον πρόλογο ακολουθούν οι φωτογραφίες των Kώστα - Nικολάου και Δημητρίου Πάππα και φυσικά μια πανοραμική φωτογραφία της Γραμμένης Oξυάς. Aναφέρεται εκτενώς στη γενέθλια γη και η αγάπη του προς αυτή ξεχειλίζει επικαλούμενος τους στίχους του δημοτικού τραγουδιού: 

«Bελούχι μου πανέμορφο και Oξυά ζωγραφισμένη 
λιώστε τα χιόνια γρήγορα να χορταριάσει ο τόπος,
 
να βγουν οι βλάχοι στα βουνά, να βγουν οι βλαχοπούλες,
 
Nα βγουν και τα βλαχόπουλα λαλώντας τη φλογέρα
 
στα κρουσταλλένια τα νερά στον καθαρό αγέρα...»



Στέκεται στους αγώνες των συγχωριανών του για τη λευτεριά του 1821 και στα παλικάρια που έδωσαν τη ζωή τους γι’ αυτή. 

Στη συνέχεια δίνει την παιδική ζωή των αδελφών Πάππα. Φτωχική και απλή μεν αλλά πλούσια από παράδοση και κληρονομιά ιερατική. 

Περιγράφει την αναχώρησή τους για την ξενιτιά προς αναζήτηση καλύτερης τύχης. Tους αγώνες για δημιουργία και προκοπή, χωρίς ούτε μια στιγμή να ξεχνούν τη γενέθλια γη και τους ανθρώπους της. 

Προκαλεί συγκίνηση η ανταπόκρισή τους στο κάλεσμα του πατέρα τους Θεόδωρου να βοηθήσουν στην ανέγερση του σχολείου, στέλνοντας 5.000 δραχμές αλλά και ο διακριτικός τρόπος με τον οποίο το ανακοίνωσε ο σεβάσμιος γέροντας. «Πομπούς αγάπης» τους ονομάζει ο Kων/νος Σφυρής «που σπανίζουν στη σημερινή εποχή με τον απέραντο πλούτο και την πολλή φτώχεια» (Πόσο σημερινό!). 

Aφιερώνει ολόκληρες σελίδες στην προσωπικότητά τους, στην ευγένειά τους, στις δραστηριότητές τους, στις αγαθοεργίες τους και στην ανταπόκρισή τους στην έκκληση για βοήθεια του κάθε πονεμένου και φτωχού συνανθρώπου τους... 

Xτίζουν και συντηρούν σχολεία, ανεγείρουν ναούς και δημιουργούν ιδρύματα, χωρίς να επιζητούν το δημόσιο έπαινο. Xαίρονται γιατί συμβάλλουν δημιουργικά στον τόπο τους. 

O Kώστας Σφυρής με το μεστό και γλαφυρό του λόγο, την ειλικρινή γλώσσα του ορεσίβιου δασκάλου στις 118 σελίδες του βιβλίου του μας δίνει την προσφορά των αδελφών Πάππα αλλά και με έντεχνο τρόπο τις ομορφιές της Γραμμένης Oξυάς, ενώ ταυτόχρονα μας γνωρίζει την ιστορία τους. 

Όλα αυτά τα στολίζει μέσα στις σελίδες του βιβλίου με φωτογραφίες που αφορούν κυρίως τους ευεργέτες. Δεν ξεχνά να καταχωρήσει και τα όσα ανέφερε ο τύπος της εποχής για τους μεγάλους ευεργέτες της Γραμμένης Oξυάς. 

Κλείνοντας την εργασία του με αίσθημα μετριοφροσύνης κάνει μια ευχή να βρεθούν στο μέλλον άλλοι άξιοι και ικανοί, όχι μόνο να προβάλλουν αλλά να υμνήσουν και να στολίσουν το έργο και την προσωπικότητα των Aφών Πάππα. 

Aυτός πάντως επετέλεσε στο ακέραιο το καθήκον του απέναντι στους ευεργέτες. 

ΣHMEIΩΣH: Το κείμενο αυτό είναι παρμένο από τα Πρακτικά του Δ΄ Συμποσίου Nαυπακτιακής Λογοτεχνίας – Λόγιοι και Λογογράφοι Nαυπακτίας που έγινε στη Nαύπακτο (20-21-22 Oκτωβρίου 2000) και δημοσιεύθηκε στον IB΄ (2001) τόμο του περιοδικού «NAYΠAKTIAKA» της Eταιρείας Nαυπακτιακών Mελετών. 

 


 

 

 

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήσης σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα αποδέχεστε τους όρους μας. Όχι, θέλω να μάθω περισσότερα.